Eerste jaarverslag Commissie van Toezicht legt pijnpunten gemeenschapsinstellingen bloot

Door Lorin Parys op 13 maart 2019, over deze onderwerpen: Welzijn

De Commissie van Toezicht heeft vorige week aan de parlementsleden haar eerste jaarverslag bekend gemaakt. Daarin wordt de werking van de gesloten en besloten Vlaamse instellingen waar jongeren verblijven aan een extern toezicht onderworpen. “Het valt op dat veel jongeren appreciatie hebben voor het werk van de begeleiders en dat directies lijken open te staan voor verbeteringen, dat is positief” zegt Vlaams volksvertegenwoordiger Lorin Parys (N-VA).  Toch laat het rapport ook essentiële tekortkomingen zien met betrekking tot de werking van de gemeenschapsinstellingen.

De Commissie van Toezicht is een toezichtsorgaan voor alle Vlaamse instellingen waar jongeren verblijven die tijdelijk hun vrijheid ontnomen zijn. Ze werd opgericht in 2017. De commissie bestaat uit maandcommissarissen die elke maand ‘hun’ instelling bezoeken en brengt elk jaar een rapport uit.

Lorin Parys (N-VA) somt enkele belangrijke werkpunten op uit het rapport van 2018: “Zo lijken maar weinig jongeren hun sociaal assistent van de jeugdrechtbank te kennen. Wanneer ze die willen contacteren, lukt het vaak niet. Ten tweede moeten jongeren vaak langer in een gemeenschapsinstelling verblijven omdat er geen  doorstroommogelijkheden zijn. Het pedagogisch project ook verschilt erg tussen de verschillende gemeenschapsinstellingen, tussen leefgroepen in een zelfde gemeenschapsinstelling en tussen begeleiders in een zelfde leefgroep.”

Parys heeft vragen bij bepaalde van die pedagogische praktijken en verwijst naar concrete voorbeelden. “De eenzaamheid die jongeren voelen, komt vaak terug. Sommige jongeren durven bepaalde punten niet ter sprake te brengen uit schrik strafpunten te krijgen. Andere jongeren geven aan drie keer per dag hun kamer te moeten poetsen maar geen enkele uitleg of begeleiding te krijgen over waarom ze geplaatst zijn en hoe ze iets aan hun situatie kunnen veranderen.” Tenslotte verliezen jongeren in sommige instellingen, verliezen bij hun plaatsing een schooljaar omdat er bijvoorbeeld geen ASO richting kan gevolgd worden.

Daarnaast maakt het rapport ook melding van de gebrekkige infrastructuur in bepaalde Gemeenschapsinstellingen. Zo moeten de begeleiders in Everberg tijdens de zomermaanden plastic flessen water invriezen omdat de jongeren hun kamers niet kunnen verluchten. Of meisjes kunnen ’s nachts de aanwezige begeleider niet contacteren wanneer ze opgesloten zitten op hun kamer en het sanitair moeten gebruiken. 

De Commissie bracht in september al een ontwerp rapport uit waarin de werking van de instellingen reeds werd bekritiseerd. Lorin Parys is geschokt dat er na een halfjaar nog steeds geen verbetering van de situatie is op sommige punten. ”Hoe komt het dat we meer dan een half jaar later nog steeds klachten lezen over zaken die overduidelijk de grondrechten van onze jongeren schenden? Waarom is er geen centraal beleid over hoe we jongeren sanctioneren en hangt dat momenteel af van de begeleider van dienst?”

Bij volwassenen zouden we moord en brand schreeuwen wanneer iemand langer onder vrijheidsberoving vast moet zitten omdat er nergens anders plaats is, maar voor jongeren moet dat wel kunnen.  “Ik vind dit aberrant. Het lijkt er in sommige gevallen op dat we jongeren hinderen in plaats van helpen om opnieuw aansluiting te vinden met de samenleving. Dat is het omgekeerde van wat we zouden moeten doen. Ik vraag dus de aanstelling van een crisismanager om snel deze punten aan te pakken. Dat zijn we aan de jongeren en aan onszelf verplicht.”

Hoe waardevol vond je dit artikel?

Geef hier je persoonlijke score in
De gemiddelde score is