'We leven in de eeuw van de stad'

Door Lorin Parys op 21 november 2016, over deze onderwerpen: Leuven

Vrienden zijn ze al sinds hun studententijd. Maar nu Lorin Parys zich als kandidaat-burgemeester van Leuven heeft geout, zijn hij en Mohamed Ridouani ook politieke vijanden. Een dubbelgesprek met een atypische N-VA'er en een atypische sp.a'er over Louis Tobback, Donald Trump en Don Draper.

Ze leerden elkaar twintig jaar geleden kennen in Leuven Five, een bonte discussiegroep bijeengebracht door Theo Francken, met ook Hermes Sanctorum (ex-Groen) en Peter Van Rompuy (CD&V) in de rangen. 'Het was eigenlijk meer een naam voor een slechte boyband', zegt Mohamed Ridouani (37) lachend. 'Maar we waren doodernstig', gooit LorinParys (40) er snel achteraan. 'We nodigden grote namen uit, zoals topbestuurder Herman Daems, KU Leuven-beheerder Koen Debackere en toenmalig AB InBev-directeur Jo Van Biesbroeck, om over de politiek en het bedrijfsleven in Leuven te discussiëren. Toen al viel ons op hoezeer die twee verweven zijn.'

Dat geldt ook voor Ridouani en Paryszelf, die allebei hun wortels hebben in de privésector. De eerste als consultant voor Deloitte, de tweede onder meer als directeur bij Uplace. Dat laatste ligt gevoelig in Leuven. Parys, die een optiekhandel heeft, werpt zich nu op als verdediger van de lokale middenstand in de discussie over een nieuw circulatieplan. Maar omdat hij vroeger met evenveel vuur de belangen van Uplace verdedigde, een winkel- en ontspanningsproject dat de Leuvense handel schade kan toebrengen, wordt hem hypocrisie verweten.

'Je moet de discussie breder zien,' verdedigt Paryszich. 'We moeten streven naar een handelsapparaat dat bestand is tegen nieuwe evoluties. E-commerce wordt een enorme uitdaging. Straks worden onze pakjes met drones geleverd. Dat zijn de uitdagingen waar je je als stadsbestuur moet over buigen.'

'Komaan, Lorin, je kan elke euro toch maar één keer uitgeven', zegt Ridouani. 'Uplace is een monsterlijk project, dat bovendien veel overheidssteun zal opslokken. En dat terwijl de Vlaamse overheid geen geld heeft voor een wetenschapspark dat we willen ontwikkelen in de buurt van de E314. Ik ga me met hand en tand tegen dat project blijven verzetten.'

'Het is van alle tijden dat je de vijand buitenaf gaat zoeken. Maar die ligt niet aan de brug van Vilvoorde, maar eerder in het stadhuis hier om de hoek. Ik hoor al lang dat Leuven een nieuw handelsapparaat wil bouwen, maar waarom is dat er na een kwarteeuw nog niet? Uplace bestaat nog niet, maar is nu al de grote boeman. Terwijl het andere Brusselse winkelcentrum Docks al is geopend. En terwijl jouw partij ermee ingestemd heeft dat Oceade dicht moet voor Neo, het winkelcentrum op de Heizel.'

De toon van het gesprek is gezet: scherp, maar zonder uit de bocht te vliegen. Beide politici respecteren elkaar. Ze delen het besef dat het geen evidente taak is om in de voetsporen van politiek zwaargewicht Louis Tobback (sp.a) te treden. Ridouani kent het klappen van de zweep: hij is al negen jaar schepen, met belangrijke bevoegdheden als economie, vastgoed, milieu en onderwijs. Parysis politiek een onbeschreven blad in Leuven. Het Vlaams Parlementslid zit zelfs niet in de gemeenteraad. Hij profileert zich dan ook vooral als de vernieuwer.

Parys: 'Ik vind dat Tobback een gemengde erfenis achterlaat. Leuven dreigt een duale stad te worden. Het is steeds moeilijker een betaalbare woning te vinden. De stad trekt vooral nieuwe stedelingen aan, zodat de authentieke Leuvenaar zich in de steek gelaten voelt. Sinds 2012 is de kansarmoede met 5 procent gestegen, terwijl dat cijfer in enkele andere centrumsteden afneemt.'

Ridouani: 'Het klopt dat de huizenprijzen gestegen zijn, net zoals in alle gemeenten rond Brussel. We zijn het slachtoffer van ons eigen succes. Er zijn jaren geweest dat we bijna netto 1.000 inwoners bij kregen. Dat tempo kan je niet aanhouden. Betaalbaar wonen is een van mijn topprioriteiten.

Maar ik zie van Vlaams minister van Wonen Liesbeth Homans, die toch van uw partij is, weinig steun komen. Om sneller sociale kavels aan te spreken bijvoorbeeld, om meer sociale leningen toe te kennen, om budgetwoningen in samenwerking met de privé in de markt te zetten. Dus moeten wij proberen te roeien met de riemen die we hebben.'

'En wat de erfenis van Tobback betreft, Lorin, kan je toch niet ontkennen dat in Leuven enorm veel ten goede veranderd is? Van alle centrumsteden hebben wij de meest tevreden inwoners, blijkt uit de officiële stadsmonitor.'

Parys: 'Tobback gaat zeker de Leuvense geschiedenis in als een burgemeester die een aantal goede zaken realiseerde. Maar wel één die een termijn te veel heeft gedaan. De Leuvenaar snakt naar vernieuwing. We hebben in Leuven nood aan iemand die verenigt, die met een frisse blik openstaat voor nieuwe oplossingen. De socialisten zijn al 24 jaar ononderbroken aan de macht. Dat is gewoon niet gezond.'

Ridouani: 'Ken je dat citaat van de illustere Don Draper uit de serie 'Mad Men'? 'Change isn't good or bad, it just is.' Je moet niet veranderen om te veranderen. Maar ik ben het eens dat we nood hebben aan een nieuwe stijl. Die zal er ook komen. Wie van ons ook aan zet is, er komt een nieuw tijdperk in Leuven.'

Wat moet die nieuwe stijl worden?

Ridouani: 'Steden worden steeds complexer. De tijd dat je een centrale overheid had die alles kon sturen, is voorbij. Je hebt dus een andere manier van urban leadership nodig, waarbij je samenzit met alle spelers die ertoe doen. Kijk naar ons project MindGate, waarbij stad, universiteit, heel wat bedrijven en inwoners gezamenlijk prioriteiten aanbrengen en uitwerken. Dat is een trendbreuk, ja, maar zonder alles weg te gooien.'

Parys: 'Je merkt enorm veel wantrouwen tegenover de politiek in dit land. Behalve op lokaal vlak. Een stad is de plek waar het rubber het asfalt ontmoet, waar mensen wonen, werken en samenleven. Een stad is iets waar de burger nog vat op heeft. Daarom willen wij een nieuwe stijl, onder de noemer: 'Iedereen burgemeester.' Elke groep met goede ideeën moet zijn zeg kunnen doen. Een burgemeester is niet langer de leider die verkozen wordt en dan zes jaar lang zijn eigen ding doet.'

Tonen de verkiezing van Donald Trump en het succes van heel wat populisten in Europa niet aan dat mensen net wel heel sterke leiders willen die de weg tonen?

Parys: 'Trump toont aan dat je beter moet luisteren naar de mensen, ook over thema's als veiligheid en migratie. Als je hen neerbuigend bekijkt en met het vingertje wijst, dan krijg je een opgestoken middelvinger terug. Empathie is ook een belangrijke emotie. En die voelen wij te weinig in Leuven. Als mensen handtekeningen verzamelen om een punt op de gemeenteraad te brengen, worden ze meewarig bekeken en bijna uitgelachen.'

'Je mag zeggen wat je wil over Trump, maar hij is wel verkozen. Hij vertegenwoordigt een belangrijk deel van de Amerikaanse bevolking. Ik vind het heel gevaarlijk die mensen af te schilderen als dommer dan dom. Je moet respect leren hebben voor een democratische keuze. En vooral de linkerzijde heeft zich altijd neerbuigend opgesteld tegenover die kiezers.'

Ridouani: 'Hillary Clinton heeft inderdaad een fout gemaakt door Trumps kiezers 'deplorable' te noemen. Dat mag je niet doen. Maar dat neemt niet weg dat ik zijn uitspraken enorm verkeerd vind en er zal blijven tegen strijden. Het is een ziekelijk figuur. Ik kan er nog altijd niet bij dat iemand kan worden verkozen die zulke vrouwonvriendelijke en racistische uitspraken heeft gedaan.'

Parys: 'Maar dat is het net: jullie hebben de kiezers die bezorgd waren over migratie altijd zo behandeld. De sp.a is een partij geworden van linkse intellectuelen die niet meer luisteren naar die boodschap. Terwijl wij als volkspartij alles ter discussie durven te stellen. Wij gaan geen enkel onderwerp uit de weg. Wie je ook bent en welke zorgen je ook hebt: wij nemen elke kiezer serieus.'

Ridouani: 'Een partij die een brede groep van kiezers wil vertegenwoordigen, zit altijd in een spagaat. Dat is bij jullie niet anders, Lorin. Jullie hebben zeer veel kiezers van het Vlaams Belang weggehaald. Het wordt niet makkelijk om die bij te houden als je de grootste partij van het land wil blijven, want daarvoor moet je ook de centrumkiezer aanspreken.'

'Bij ons speelt dat ook: we hebben de kiezers uit de progressieve middenklasse nodig, en moeten tegelijk de mensen die het wat moeilijker hebben, blijven aanspreken. Om te vermijden dat ze in de armen van extreemrechts belanden. Dat is een uitdaging, ja. Dat het niet onmogelijk is, bewijst iemand als Bernie Sanders in de VS, of Justin Trudeau in Canada.'

En hoe lost u die spagaat op?

Ridouani: 'Door geen gevoelige thema's uit de weg te gaan. Ik ben bereid te spreken over migratie, en over de moeilijkheden die ze met zich brengt. Maar het verschil zit natuurlijk in het verhaal dat je ertegenover zet. Ik zal blijven vertellen waarom solidariteit zo belangrijk is, waarom je over de grenzen heen moet bouwen.'

Parys: 'Er is toch een enorm verschil tussen jullie progressieve middenklasse en die kleine man? Die laatste ben je gewoon kwijt.'

Ridouani: 'Ook jullie raken die kiezers kwijt aan het Vlaams Belang, blijkt uit alle peilingen. De uitdaging geldt dus voor elke democratische partij. Want ik vrees dat extreemrechts weer in opmars is.'

Merkt u dat als allochtoon ook persoonlijk?

Ridouani: 'Leuven is een goedmoedige, verdraagzame stad. Maar je voelt wel dat mensen onzekerder worden. Ik hoor van nogal wat inwoners dat alles harder wordt. Dat je wel een afspraak krijgt als je een appartement wil huren, maar dat het plots verhuurd blijkt als mensen zien wie je bent. Ik ben bang dat we teruggaan naar 1991, naar de bokshandschoenen van het Vlaams Blok. Ik was toen twaalf en herinner me dat zeer levendig. Toen had ik echt het gevoel dat ik terug naar Marokko zou moeten. Ook al was ik hier geboren.'

Meneer Parys, merkt u als homo iets van die onverdraagzaamheid in de maatschappij?

Parys: 'Nee, ik persoonlijk niet. Ik vang wel eens op dat mensen niet snappen dat ik getrouwd ben met een man en zelfs kinderen heb. Maar ik kan dat weglachen. We hebben een geadopteerde dochter met een donkere huidskleur. Ze is natuurlijk nog klein, maar we hebben nog geen racisme gevoeld tegen haar. Het probleem is dat we veel te laat gestart zijn met integratie. In de klas van mijn zoon heeft ongeveer de helft van de kinderen een allochtone achtergrond. Elk jaar organiseren wij een verjaardagsfeestje, en telkens moet ik hem teleurstellen dat geen van die kinderen opdaagt.Het lukt ons gewoon niet om echt samen te leven, en dat ligt aan beide kanten. Dat vind ik doodjammer.'

Ridouani: 'Probeer niet te stigmatiseren, Lorin. Misschien heeft het te maken met het feit dat ouders die in kansarmoede leven het niet zo gemakkelijk vinden om hun kinderen naar zulke feestjes te sturen. Ik heb veel liever dat ze gaan, ik zou ze willen overtuigen, maar misschien spelen er andere redenen. We moeten als overheid voldoende kansen bieden, maar ook keihard aan de kar blijven trekken. Dat is de reden waarom ik in de politiek ben gegaan: om mensen te overtuigen dat ze zelf hun kansen moeten grijpen. Het kan wel zijn dat je als allochtoon vaker een boete krijgt als je dubbel geparkeerd staat, maar dat moet net een extra stimulans zijn om voor je eigen kansen te vechten.'

U bent allebei een buitenbeentje in uw partij. Maakt dat u extra gedreven?

Parys: 'Voor mij geldt dat zeker. Een homoseksueel met drie kinderen die zich op thema's als jeugdzorg profileert, is inderdaad atypisch voor de N-VA. Maar ik zie dat meer als een verrijking. Ik probeer net de brug te maken tussen mijn sociale bewogenheid en het bedrijfsleven. Ik zoek manieren om privégeld te mobiliseren voor innovatie in de zorg.'

Ridouani: 'In mijn vorige job als consultant bij Deloitte heb ik in talloze bedrijven gewerkt, zowel in binnen- als buitenland. Dat maakt van mij een atypische sos, ja. Ik vind dus dat de overheid ondernemersvriendelijk moet zijn. Ik ben nogal een aanhanger van Mariana Mazzucato, met haar theorie over 'the entrepreneurial state'. De overheid moet krachtig zijn, het is de overheid die aan de basis ligt van de innovatie en zo kansen biedt aan de bedrijfswereld. Kijk naar je iPhone: alle technologie daaruit is oorspronkelijk afkomstig van projecten die met overheidssubsidies betaald zijn.'

Parys: 'Maar je moet je wel durven af te vragen of die overheidsinstrumenten wel werken. Is ons armoedebeleid effectief genoeg? We moeten de resultaten van ons beleid veel beter leren in kaart brengen.'

Ridouani: 'Het mag allemaal wat efficiënter, dat klopt. Maar je kan niet zomaar het resultaatsgericht denken uit de privé naar de overheid overplaatsen.' 

Je hoort steeds vaker dat onze staatshervormingen de overheid helemaal niet efficiënter hebben gemaakt. Wat vindt u daar als Vlaams- nationalist van?

Parys: 'Je zou eens in het Vlaams Parlement moeten tellen hoeveel keer wordt gevraagd of de minister voor een bepaalde zaak overleg heeft gepleegd met zijn federale collega. Als we al die vragen konden schrappen, konden we de helft van de week naar huis. Er is bijna geen bevoegdheid die duidelijk aan één niveau is toegewezen. En dan volgen epische discussies tussen de regio's over verkeersborden of adoptie, net zaken die zo belangrijk zijn voor het dagelijks leven van veel mensen. Niemand zou het land dat we nu hebben durven uit te tekenen op een wit blad.'

Maar volgens uw partij gaat het per definitie beter als je het op Vlaams niveau organiseert.

Parys: 'Ik ben een confederalist, maar beweer niet dat het zal stoppen met regenen in Vlaanderen als je het land splitst. Maar bevoegdheden weer federaal brengen heeft geen zin. Omdat je ook op dat ene niveau dan weer compromissen moet sluiten met Franstaligen, die zelfs op het vlak van verkeer een totaal andere visie hebben.'

Ridouani: 'Wel, op lokaal niveau heb ik daar de jongste jaren toch een ander beeld van gekregen. Wat we zelf doen, doen we niet per se beter. Qua efficiëntie, waar je de mond vol van hebt, zijn we er niet op vooruitgegaan. Als een stad als Leuven honderd meter fietspad wil aanleggen, moet je worstelen met een enorme betutteling uit Vlaanderen. We mogen onze eigen monumenten niet beheren, want Vlaanderen wil daar controle over. Misschien moeten we inderdaad eens nadenken over een volgende staatshervorming, maar dan één die het lokale niveau laat doen. Onze steden en gemeenten geven van alle overheidsuitgaven 14 procent uit. In Europa is dat 27 procent gemiddeld, in Scandinavië zelfs 40 procent. De betutteling is totaal.'

Parys: 'Voor die betutteling zijn ook de socialisten in de vorige regeringen verantwoordelijk. Maar de Vlaamse regering maakt daar nu wel werk van. Terecht, want we leven in de eeuw van de stad. Dus ja, de lokale overheid moet meer autonomie krijgen. '

Bron: De Tijd/Henk Dheedene

Foto-album

Hoe waardevol vond je dit artikel?

Geef hier je persoonlijke score in
De gemiddelde score is