De boemerang van de goede bedoelingen

Door Lorin Parys op 16 september 2015, over deze onderwerpen: Pleegzorg, Asiel, Asiel en migratie

Het Vlaams Agentschap Jongerenwelzijn gaat ‘versneld’ kandidaten screenen om niet-begeleide minderjarige vluchtelingen in pleegzorg op te vangen. “De druk op de asielcentra en andere opvanginitiatieven neemt toe. De Vlaamse overheid wil op die lacune inspelen en pleegzorg ruimer openstellen voor asielzoekers die een statuut als vluchteling gekregen hebben. Niet-begeleide minderjarigen moeten sneller doorverwezen worden richting pleegzorg,” luidde het. Daarom gaan “de diensten voor pleegzorg aan de slag om de gekende kandidaat-gezinnen versneld te screenen op motivatie en draagkracht.” Ik hoop dat iedereen die hier erkend wordt, ook de juiste opvang krijgt. Maar ik ben helemaal geen fan van versnelde en verkorte procedures.  

Ik ben eerst en vooral bezorgd over de kwaliteit van de screening. Als we voor de vluchtelingencrisis in reguliere pleegzorg gemiddeld drie tot zeven maanden nodig hadden om goed te screenen, waarom kan het dan nu plots korter? Ofwel betekent dit dat we kinderen en ouders vroeger altijd te lang hebben laten wachten en is dat erg. Ofwel betekent het dat we nu aan kwaliteit inboeten en is dat een kleine ramp. Zo’n screening dient om uit te vissen of een gezin duurzaam voor een kind wil zorgen en niet enkel uit een plotse emotionele opwelling handelt. Dat onderzoek duurt dus best ook even om iedereen de kans te geven goed na te denken. En om te doorgronden of een kind überhaupt wel kàn opgevangen worden in een gezin. Lang niet elk kind dat de taal van zijn toekomstig pleeggezin niet spreekt, gevlucht is uit oorlogsgebied en misschien wel familieleden is kwijt geraakt tijdens zijn vlucht is gebaat bij de opvang in een gezin. Uit ervaring weten we dat pleegzorg voor niet begeleide minderjarige vreemdelingen vaak nog moeilijker is dan bij een gewone pleegplaatsing. De culturele kloof tussen een jongere en zijn pleeggezin en het trauma dat zo’n jongere heeft meegemaakt, verkleinen de kansen op succes. En extra personeel voor de screening en matching aanwerven, is ook geen magische oplossing. Je wilt immers liefst ervaren mensen die zich toeleggen op wat een bijzonder delicaat en diepmenselijk proces is. Zoiets heb je niet van vandaag op morgen in de vingers.

Een grondige screening is dus fundamenteel voor een jongere en zijn pleeggezin maar evengoed voor alle andere kinderen in pleegzorg. Goede intenties kunnen immers muteren in een boemerang. Als de media binnen enkele maanden berichten over een groot aantal afgebroken pleegplaatsingen bij niet-begeleide minderjarige vluchtelingen, lopen we het risico dat het aantal kandidaat-pleegouders voor alle pleegkinderen terugloopt. Dan zitten we enkel met verliezers en zijn we nog veel verder van huis.

Mijn tweede zorg is fairness. Elke dag staan er 500 kinderen in Vlaanderen op de wachtlijst, op zoek naar een pleeggezin. Ze wachten op een warme thuis, een plek waar ze veilig kunnen opgroeien. Ik pas voor een pleegzorgsysteem met twee snelheden waarbij we een 'versnelde en verkorte’ procedure invoeren voor de niet-begeleide minderjarige vluchtelingen en een wachtlijst maken met een langere procedure voor alle andere kinderen in pleegzorg. Dat krijgen we aan niemand uitgelegd en al helemaal niet aan al de kinderen die al maanden uitkijken naar ouders om voor hen te zorgen.

Het is al moeilijk uit te leggen dat een vluchteling van zodra hij erkend is meteen een pak voordelen van onze welvaartstaat krijgt. Het is helemaal niet uit te leggen als diezelfde vluchteling ook nog een voorkeursbehandeling zou krijgen en sneller aan de bak zou komen in pleegzorg dan kinderen die hier al jaren op een wachtlijst staan.

Vandaag zitten de pleegzorgorganisaties samen met Fedasil en Vluchtelingennetwerk Vlaanderen. Om na te gaan hoe zo’n ‘verkorte en versnelde’ procedure er kan uitzien. Daar hebben ze nog geen concrete ideeën over omdat de communicatie van de Vlaamse overheid ook hen verrast heeft. Daarom één advies: festina lente. Haast je langzaam, handel bedachtzaam. Dat laatste geldt ook voor de communicatie van de overheid. Het is altijd beter eerst het plan te hebben en het dan pas aan te kondigen. Daarmee zijn alle jongeren in pleegzorg het beste af en kunnen we kwaliteit en fairness garanderen. 

 

Herbekijk en herbeluister: Lorin gaf extra uitleg op Het Journaal en op De Ochtend van Radio 1

Foto-album

Hoe waardevol vond je dit artikel?

Geef hier je persoonlijke score in
De gemiddelde score is