Blogitems met de tag: Onderwijs

De Morgen - Lorin Parys: Ons onderwijs heeft geen fastfood maar Michelin model nodig

Lorin Parys stelt dat ons onderwijs te eenzijdig gebaseerd is op kennis-overdracht.

 

 

 

 

 

 

Als we ons talent willen klaarstomen voor de creatieve kenniseconomie moeten we ons onderwijs stoelen op het Michelinmodel. Dat is een probleem, want vandaag regeert het fastfoodmodel: alles is gestandaardiseerd en smaakt hetzelfde. Sterrenrestaurants daarentegen zijn kwalitatief hoogstaand en allemaal verschillend, en zo moet ook ons onderwijs zijn. Dat is de essentie van het verhaal van Sir Ken Robinson, een wereldvermaarde expert in onderwijs en creativiteit. Hij sprak gisteren op een Forum dat Flanders DC in Antwerpen organiseert voor 1.200 leerkrachten uit de Proeftuinen.

De vakbonden hadden alvast protest beloofd, zij zijn de veranderingen beu. Maar als de enige constante in onze wereld verandering is, kunnen we onze kinderen en leerkrachten toch niet grootbrengen in een stilstaande omgeving? Dan dreigen we hen te veroordelen tot de werkloosheid, zeker nu met de crisis wel eens de Grote Knop zou kunnen omdraaien naar de creatieve economie.

De blauwdruk van enkele ideeën voor een grote ommezwaai in ons secundair onderwijs werd eerder al bekend. Zo'n oefening komt geen seconde te vroeg, want de fundamenten van ons onderwijs zijn gestoeld op het kennistijdperk, en dat is dood. Voor echte innovatie op school moeten we alles durven te herdenken maar ook de moed hebben om te behouden wat goed is. Daarvoor moeten we niet alleen komaf maken met het fastfoodmodel, maar moeten we ook de lineaire mythe van ons onderwijs bij het grofvuil zetten. In een interview met Roy Van Dalm zegt Robinson dat "de reden dat ons talent zo slecht ontwikkeld wordt en onze creativiteit niet floreert" uit die lineaire mythe stamt. Het systeem van opeenvolgende leerjaren die een doorgaande lijn in de tijd vormen, is een overblijfsel van een industrieel verleden.


Nu leven we in een tijdperk van ideeën, waarin mensen uit het overaanbod van informatie de juiste dingen moeten halen, nieuwe verbanden leggen en daar iets mee ondernemen. We hebben nood aan kritische, inventieve en ondernemende Vlamingen. Mensen die de zaken waar we al lang zeker van zijn in vraag kunnen en durven stellen. Daar zijn Vlaamse tieners niet op voorbereid wanneer ze van ons secundair onderwijs afzwaaien. Want dat onderwijs is te eenzijdig gebaseerd op kennisoverdracht.


Uit de technologie-index van het Wereld Economisch Forum blijkt dat ons onderwijs het goed doet op vlak van bijvoorbeeld wiskunde en wetenschappen. Maar dat is niet genoeg. Want zaken zoals kritisch en creatief denken meten we niet, maar we weten wel dat we daarin niet aan de top staan. Niet dat onze kinderen niet creatief zijn. 'Elk kind is een kunstenaar. De moeilijkheid is er een te blijven', zei Picasso ooit. En gelijk had hij. George Land en Beth Jarman onderzochten de capaciteit om creatief te denken bij kinderen tussen 3 en 5 jaar oud en volgden hen tot ze 25 waren. Wat bleek? Van de 3- tot 5-jarigen dacht 98 procent erg creatief, maar op hun 25ste, dus na een hogere opleiding, was nog maar 2 procent van de jongeren een creatieve denker.


Hoe kan dat nu? Kinderen en jongeren leren op school dat er op elke vraag maar één juist antwoord is. Fouten maken wordt afgestraft. Nochtans is een aantal van de beste uitvindingen uit vergissingen en afwijkend denken ontstaan. Denk maar aan Alexander Fleming, die penicilline ontdekte toen hij zijn preparaat bij het raam vergat, of aan de buitenissige evolutietheorie van Charles Darwin.


De sleutel tot verandering in ons onderwijs ligt dus niet alleen in het afstappen van een lineair systeem of het invoeren van een Michelinmodel. De leerkrachten en hun opleiding zijn de echte katalysatoren van innovatie. Net die leerkrachten liggen meer dan ooit onder vuur van leerlingen, (over)bezorgde ouders, inspecteurs en ministers. Vroeger maakte de onderwijzer samen met de pastoor en de notaris de dorpse top drie rond. Vandaag staat de leerkracht niet meer in de top tien van maatschappelijk aanzien. Dat moet veranderen.


Hoe? Geef hen meer vrijheid, verhoog de mobiliteit tussen onderwijs en privé, vereenvoudig de administratie en beloon hen meer naar werken en volgens resultaten. Tot slot moeten we onze leerkrachten anders opleiden en zorgen dat ze van zender van informatie verworden tot coach van talent. Dat is niet gemakkelijk. Als coach plots creativiteit aanmoedigen terwijl je daar zelf niet toe opgeleid bent is als vragen aan iemand die nooit een voetbalwedstrijd heeft gezien welke ploeg het beste speelde.


Daar willen we bij Flanders DC iets aan doen. Daarom lanceerden Flanders DC en de Proeftuinen gisteren een opleiding 'innovatiecoördinator' voor het secundair onderwijs. Die is vrijwillig, niet opgelegd, en gratis. Omdat we de mensen die er deze woelige maatschappelijke tijden iets van willen maken de nodige inzichten en vaardigheden willen meegeven. Alleen zo kunnen we een onderwijs creëren dat zijn leerlingen niet alleen de juiste antwoorden in handboeken geeft, maar hen ook nieuwe antwoorden leert geven op nieuwe vragen. En daar kunnen we als regio enkel beter van worden.

Bron: De Morgen 28 mei 2009

 

donderdag 28 mei 2009 - Geef je commentaar (3)

Vind je dit interessant? Deel het met anderen.

Paradox van Parys: Zijn rijke Belgische kinderen slimmer?

Dat is de vraag die ik me stel bij het lezen van een artikel dat woensdag in deze krant verscheen. ‘In Vlaanderen zitten vier keer meer kansarme leerlingen in het beroepsonderwijs dan kinderen uit een gegoed milieu', zegt professor Hindriks van de UCL. In het algemeen secundair onderwijs zitten drie keer meer leerlingen uit een gegoed milieu. Het ASO is er dus voor de gegoede klasse, het TSO voor de middenklasse en het BSO voor de kansarme klasse. Het onderwijs in Vlaanderen - en Wallonië - zou moeten emanciperen maar bezondigt zich aan segregeren. Dat kan niet. Net zo min als een begaafde leerling achter mag blijven omdat hij voor ligt op de rest van zijn klas, mag een leerling zijn voorbestemd voor achterstelling louter door geboorte. De kans dat een leerling uit een bescheiden milieu zich dankzij zijn opleiding ‘opwerkt' tot een hogere sociale klasse, is bijzonder klein in België weet de studie van Hindriks nog.

Migranten

De OESO bevestigt en laat weten dat we er nog veel minder van bakken op school als het gaat over kinderen van migranten gaat. Bij de laag geschoolden vind je bij ons twee keer zo veel kinderen van migranten als Belgen. Zonen van immigranten hebben drie keer meer kans om geen werk te hebben of niet op school te zitten dan jongens uit een Belgische familie. Je kan, volgens de OESO, maar beter niet in België op school zitten als immigrant, want je kans op een baan is nergens anders in Europa slechter. Dat is ronduit een ramp als we een goed draaiende economie willen en het hoofd bieden aan de vergrijzing.

Grenzen bereikt

Hoe kan dit allemaal? Het is in ieder geval niet alsof het beleid heeft stil gezeten. Integendeel. Sinds de jaren zestig werken we aan de democratisering van het onderwijs. Dat is bijna gratis in ons land. We hebben hopen studiebeurzen. In de lagere school geldt de maximumfactuur, geen uitstapjes boven een bepaald plafond. We hebben Centra voor Leerlingenbegeleiding. We besteden meer dan 7.000 EUR per kind in het onderwijs. En bijna het dubbele voor kansarme leerlingen. En toch blijkt dat het allemaal weinig zoden aan de dijk zet. Je afkomst bepaalt je toekomst. Gelijke kansen op school zijn, na decennia investeren, nog steeds geen feit. Het beleid moet blijven innoveren en experimenteren met het weghalen van de beschotten tussen ASO, BSO en TSO. De aangekondigde hervorming van het middelbaar, die leerlingen toelaten later te kiezen tussen richtingen, kan hier soelaas brengen. Je kan leerlingen individueler coachen en extra ondersteuning voorzien.

Ouders aan zet

Maar als we iets moeten leren uit vijftig jaar inspanning, is dat meer van hetzelfde geen optie is. Het past niet om te roepen dat de overheid meer moet doen, er is nog nooit meer gedaan. We zitten aan de grenzen van wat de overheid kan doen. En dus is het nu tijd om te zeggen dat ook de ouders hun verantwoordelijkheid moeten nemen. Om zoon en dochterlief te stimuleren hun talenten maximaal te laten renderen. Om kinderen gezonde ambitie bij te brengen en verder te laten springen. Om te helpen zorgen voor een rijke woordenschat bij migrantenkinderen. In Leuven help ik af en toe een jonge Marokkaanse Belg met lezen en schrijven. Zonder extra hulp redt die jongen het eenvoudigweg niet. Maar naschoolse bijles is zinloos als er thuis enkel Marokkaans wordt gesproken, als de scouts in het weekend niet kan, maar lessen Arabisch wel. Wat helpt een maximumfactuur als Nederlandstalige televisie afwezig blijft maar Al-Arabyia alomtegenwoordig is thuis? Daar zou ik het graag over hebben.

De bal ligt in het kamp van de ouders. Want rijke of Belgische kinderen zijn niet slimmer dan hun collega's uit arme of migranten gezinnen.

De Paradox van Parys verschijnt op vrijdag in De Standaard.

donderdag 11 februari 2010 - Geef je commentaar (0)

Vind je dit interessant? Deel het met anderen.

© Lorin Parys. - webdesign blau - Lorin Parys. RSS 2.0 - disclaimer en privacy