Wat we zelf doen…
Wat we zelf doen, doen we beter, moet Gordon Brown hebben gedacht. En dus nationaliseerde hij maandag prompt een bank. De Labour-premier draait zijn hand niet om voor het beheer van een faillerend bankje meer of minder. Hij heeft tenslotte tien jaar de Britse financiën gerund. Als we Brown mogen geloven, gebeurt de nationalisatie van Northern Rock, de bank in kwestie, in het belang van de Britse belastingbetaler. Want zeg nu zelf, wie is er beter uitgerust om een financiële instelling te runnen dan een handvol beroepspolitici? Dat die vorig jaar nog de gegevens van 15miljoen belastingbetalers in Engeland kwijtspeelden, moet Brown ontsnapt zijn. En bij het feit dat het vreemd is voor de overheid om als bankeigenaar over de gegevens van miljoenen belastingbetalers te beschikken, zal hij nog niet hebben stilgestaan. Van kameraad Hugo Chávez had ik zoiets verwacht. Bij Vladimir Poetin is het gewoon een vorm van goed bestuur. Maar een West-Europees regeringsleider die zijn heil zoekt in nationalisering blijft in deze tijden van de vrije markt erg, euh, innovatief.
Laat ons beginnen bij het begin. Northern Rock is een Britse bank die vorig jaar in de problemen kwam toen de wereldwijde kredietcrisis uitbrak. De bank stond leningen toe voor veel te hoge bedragen aan weinig kredietwaardige debiteurs. Die gingen een voor een bankroet. Zodra dat gebeurde, had de Rock te weinig geld om zijn klanten hun eigen deposito's terug te betalen. Daarop besloot de Britse overheid in september vorig jaar om met 25miljard pond over de brug te komen en de bank te redden. De redenering was dat het tenslotte om zesduizend jobs en de mensen hun spaarcenten ging. Toch sympathiek van die Britten, zult u zeggen, om een bankbedrijf van de ondergang te redden. Niets is minder waar. Het was beter geweest voor de Britse economie om de bank in september failliet te laten gaan. Geen goed nieuws voor de werknemers en beleggers van de bank, maar met een fractie van de 125 miljard pond die de regering er nu in pompt, waren er betere alternatieven.
Jozef Schumpeter, de vader van het innovatiedenken in de vorige eeuw, draait zich om in zijn graf. Hij zei immers dat een innovatieve economie door transformatieprocessen gaat waarbij de zwakkere spelers uit de markt worden gedreven door nieuwe, betere en inventievere spelers. Zoiets heet 'creatieve destructie'. Elke interventie die bedrijven afschermt van de prikkels van concurrenten, doodt innovatie. Op termijn neemt zo het vermogen van die bedrijven om creatief te zijn af en lijdt de hele economie onder een verminderde innovatiekracht.
Bij Northern Rock wilden twee consortia -een geleid door Richard Branson, een ander door het management- de bank overnemen. Maar de regering besliste dat dat niet in het 'beste belang' was van de aandeelhouders. Dat kunnen we begrijpen in het geval van een buy-out door het huidige management. Zij veroorzaakten immers deze knoeiboel. Maar het is cynisch dat de overheid niet durfde te verkopen aan Branson uit schrik dat er kritiek zou komen op de lage verkoopprijs indien Branson de bank binnen enkele maanden weer gezond zou maken. De redenering dat dat te veel aan de belastingbetaler zou hebben gekost, is zo lek als een zeef. Nu mag de arme Brit namelijk nog eens 100 miljard pond extra ophoesten in bijkomende overheidsgaranties. En het is de regering die zal beslissen wanneer de marktomstandigheden gunstig zijn voor een verkoop. Bij ons kan de regering amper de douane via internet laten verlopen; kan u zich voorstellen dat ze u binnenkort vertellen hoe u uw spaarcenten best belegt? De kleine spaarder, die ook vaak aandeelhouder is, mag nu bang afwachten wat hij voor zijn aandelen zal krijgen. 'Nationalisatie' rijmt in de praktijk dus niet op 'innovatie'.
donderdag 21 februari 2008
Vind je dit interessant? Deel het met anderen.
