Van Stadhuis naar Ziekenhuis - in één dag

We zijn dit weekend dus getrouwd. Héél leuk! Toffe verrassingen, veel mensen en lieve wensen. Het echte feest volgt deze zomer nog. Een mijlpaal in een leven, vijftien minuten voor de schepen van de burgerlijke stand.
Het artikel daarover in Het Laatste Nieuws vind je hier http://tinyurl.com/2bg5kxe

Stadhuis - Ziekenhuis
Ondertussen zijn we van het stadhuis in het ziekenhuis beland. De reden is eenvoudig. Onze pleegzoon heeft voor de derde keer in twee maand besloten om een bezoekje te brengen aan de campus van het UZ Gasthuisberg. Verlengd verblijf voor ouders inclusief. Dat betekent dus voorlopig overnachten op een gammel uittrekzeteltje tussen wenende babies in een tropische hitte. Dineren op het exquise cafetariavoedsel bestaande uit een uitgedroogde boterham, luchtledig verpakt, en met één schelletje ham als garnituur. En genieten van het betonnen uitzicht op de binnenkoer. Dat doen we uiteraard allemaal met plezier voor de gezondheid van onze spruit. En daar komt het ook weer goed mee. Dat is het belangrijkste.

Solidariteit
Maar nu we al bijna routiniers zijn op de afdeling hier valt me wat anders op. De stille solidariteit die hier heerst tussen ouders van zieke kindjes. Onuitgesproken maar daarom niet minder tastbaar. De ongeschreven regel is dat je in de gang mekaar een begrijpende blik van herkenning werpt en je het daarbij houdt. Conversaties zijn potentieel te pijnlijk en eigenlijk heb je toch enkel oog voor het welzijn van je zoon.

Campagnehoofdkwartier op UZ Gasthuisberg
Campagnegewijs niet echt makkelijk. Maar op zo'n moment weet je waar je prioriteiten liggen. En campagnevoeren kan ook vanuit het hospitaal. Dus hebben we voorlopig ons campagne hoofdkwartier op de campus van het UZ Gasthuisberg in Leuven opgezet. Het is eens wat anders: in de cafetaria van het ziekenhuis, brainstormen over politiek. De markt op gaan is er nu enkel bij in shifts. En Gasthuisberg heeft gelukkig wifi...

Gezondheidszorg
Door hier weer te zitten realiseer ik me wat een fantastische gezondheidszorg wij hebben. Verpleegsters die echt bezorgd en begaan zijn met onze zoon. Zelfs nadat ze quasi-dubbele shifts draaien. Dokters die uit menselijke interesse eens extra komen kijken. Het ene onderzoek dat op het andere volgt met hypermoderne apparatuur. Zonder dat we daar over moeten nadenken. Fantastisch. Ik ben blij dat ik in dit land woon en niet over de plas. Maar er moet me iets van het hart.

Culturele revolutie
Er is een culturele revolutie aan de gang in de gezondheidszorg. Exit de generatie die het woord van de huisarts als heilig beschouwde en oprecht geloofde dat elke ziekenhuisdokter onfeilbaar was. Maak plaats voor de ‘veeleisende generatie': actieve patiënten en gezondheidszorgconsumenten die alleen nog met het beste genoegen nemen. Mijn moeder is daar een goed voorbeeld van. Zij kwam het ziekenhuis binnengewaaid met een lijstje mogelijke aandoeningen die overeenkwamen met de symptomen van onze spruit, netjes afgeprint van het internet. Reken maar dat ze die een voor een overlopen heeft met elk van de dokters die haar weg kruisten. Die dynamiserende kracht van de actieve patiënt moet ervoor zorgen dat we bewust worden van de kosten van onze gezondheidszorg en dat we betere keuzes maken als patiënt.

Hoeveel kost dat?
Want als ik aan de dokter die mijn zoon een echografie geeft, vraag hoeveel dat nu kost, volgt een verbaasde blik. "'t Is alleszins veel goedkoper dan een radiografie, en veel efficiënter," voegt ze er aan toe. Ok, duidelijk. Een beetje gezonde concurrentie tussen beide specialisaties kan geen kwaad. "Maar," dring ik aan, ik wil niet weten hoeveel aan remgeld ik moet betalen maar hoeveel de procedure nu in zijn geheel kost." Het antwoord dat volgde was kort: "Geen idee." Kijk, dat is jammer. Want nu krijgen we eens wat terug voor ons belastingsgeld en nu weten we nog niet eens hoeveel. Toen ik een aantal weken geleden het ziekenhuis buitenwandelde, na een verblijf van een week met onze pleegzoon, hoefde ik niets te betalen. Dat is uiteraard goed nieuws. Ongetwijfeld had onze pleegzoon er een paar tienduizenden euro aan onderzoek en zorg doorgehaald. Ik wacht nog steeds op een rekening.

Individuele verantwoordelijkheid
Ik vind dat individuele verantwoordelijkheid er voor moet zorgen dat patiënten en dokters weten hoeveel van ons geld ze uitgeven. Niet om er aan te knibbelen. Wel omdat wij daar eigenlijk ook eens dankbaar voor zouden moeten zijn. Bewust. Daarom zou het RIZIV je elk jaar er vriendelijk op attent mogen maken hoeveel je de gemeenschap hebt gekort aan gezondheidszorgen. Kwestie dat we wat minder zouden kniezen.

Actieve patiënt
Zo'n actieve patiënt komt het volledige systeem ten goede komt. Er wordt inderdaad steeds meer geijverd voor een actieve rol van de patiënt. De opzet is dubbel. Enerzijds wil men de patiënt bewustmaken van de kosten dat een kwalitatief hoogstaand en toegankelijk systeem als het onze met zich meebrengt. Anderzijds is het de bedoeling de patiënt zijn zorgverstrekkers zelf meer bewust te laten kiezen. De verstrekkers die hier het best op in weten te spelen, via een hoogstaandere zorgkwaliteit bijvoorbeeld, zouden in principe voordeel moeten halen door een groter patiëntenbestand uit te bouwen. Kwaliteit als overtuigingsargument met andere woorden.

Informatie
Om werkelijk tot een vorm van geleide mededinging tussen zorgverleners te komen moet de patiënt uiteraard juist en goed geïnformeerd worden. In de gezondheidszorg treedt de arts echter op als informatiemonopolist. Dit wil zeggen dat de patiënt, in tegenstelling tot zijn behandelende arts, weinig tot niets weet over zijn aandoening, beschikbare therapieën, kostprijs, en kwaliteit van de zorgverlener. Paradoxaal genoeg is België wel één van de landen waar de grootste keuzevrijheid heerst voor de patiënt. Dat is goed, maar ook frustrerend. We mogen namelijk bijna alles maar weten
eigenlijk bijna niets. Als verdwaalde toeristen huppelen we vrolijk rond in een gezondheidssector zonder kaart, laat staan een reisgids die ons naar de betere zorgverleners begeleid.

Echte keuze
Daarom is onafhankelijke informatieverschaffing cruciaal voor het nemen van de juiste beslissingen. Nu onderbenutten we de o zo waardevolle keuzevrijheid van ons systeem. Met de beschikbare informatietechnologieën voor handen is de evolutie naar meer patiëntenzeggenschap hoe dan ook onvermijdelijk. Patiënten, en met name de jongere generatie, zullen steeds meer en hogere informatie-eisen stellen. Het gevaar dat de informatieschaarste ingevuld wordt door bedrijven of organisaties die als enige bedoeling hebben winst te maken zonder zich over de kwaliteit van de informatie te bekommeren is dan ook reëel. Daarom stellen wij voor dat de overheid werk maakt van het ter beschikking stellen van betrouwbare en geactualiseerde informatie over de kwaliteit van de zorgverleners in ons land. Laat ons daar nu dus wat aan doen.