Paradox van Parys: Port-au-Chagrin
Een vriend van me is net uit Port-au-Prince vertrokken waar hij voor de VN werkte. Nooit gedacht ooit blij te zijn dat hij nu in een container in de Groene Zone van Bagdad woont. Zoals hij vaak vertelt, hebben sommige mensen het ongelooflijke ongeluk niet hier maar op een eiland geboren te zijn. Als dat eiland in de Caraïbische zee ligt, jarenlang bestuurd wordt door potentaten als Papa en Baby Doc die zich aan corruptie en geweld laven, dan heb je pas echt brute pech. Want dat betekent dat je dagelijks op zoek kan naar water en eten op gevaar van je leven. Dat je huis een hut is en je hoofdstad Port-au-Prince. Als je aan die weinig benijdenswaardige cocktail een aanzienlijke aardbeving toevoegt die je familie decimeert en je hut nivelleert dan schiet de Nederlandse woordenschat te kort.
2 dollar
Sommige mensen zijn voor het geluk geboren. Jammer genoeg is Haïti al decennia lang de het bewijs dat het omgekeerde ook waar is. Het land produceert een bruto nationaal product van twee dollar per persoon per dag. 80% van de bevolking leeft in armoede. Het staat helemaal onderaan het lijstje van beste plekken om te wonen en helemaal bovenaan de rangschikking van meest corrupte regimes.
Hispaniola
Nochtans begon het allemaal beloftevol: de Haïtianen waren ooit de eerste onafhankelijke staat in Latijns Amerika, de eerste post-koloniale onafhankelijke natie in de wereld met een zwarte leider aan het roer en het enige land dat onafhankelijkheid verkreeg door een succesvolle slavenopstand. Waarom de Haïtiaanse republiek een fiasco is terwijl de Dominicaanse Republiek, de enige buur op het eiland Hispaniola, tekent voor de grootste economie van Centraal Amerika is een raadsel. Het is niet alsof Trujillo in wreedheid of corruptie het onderspit moest delven voor Papa Doc.
Opportuniteit
Zelfs voor de aardbeving was er dus weinig om vrolijk over te worden op het eiland. Maar vandaag, hoe vreemd dat ook klinkt met tienduizenden landgenoten onder het gruis, is de dag dat Haïti zijn kans moet grijpen. Want uit het puin van wat Haïti gisteren is geweest en vandaag is kan een modelstaat uit de grond rijzen die komaf maakt met de demonen uit het verleden. Het land moet niet heropgebouwd worden maar heruitgevonden. En van een ramp een trampoline voor een kwantum sprong in zijn ontwikkeling maken.
Masterplan
Professor Dercon, Vlaming en ontwikkelingseconoom aan de Universiteit van Oxford, gaat akkoord. De VN was er net in geslaagd om niet langer de totale criminaliteit te laten regeren in de straten van de hoofdstad. Met de massale instroom van hulp is het eerst en vooral belangrijk, zegt hij, om de fragiele vormen van bestuur niet opnieuw overhoop te halen en omkooppraktijken te weren. Daarna kunnen we samen met de Haïtianen een innovatief masterplan opstellen. Zo zouden de Zuid-Koreanen met hun expertise in het ontwikkelen van vooruitstrevende steden kunnen helpen. Of zou Aad Breed met zijn ‘piramide stad' van pas komen. In zo'n stad kunnen 100.000 mensen wonen en werken op één vierkante kilometer en is alles te voet bereikbaar.
Op vlak van infrastructuur moeten we niet gewoon het sanitair herstellen maar innoveren in het waterbeheerssysteem. Het heeft niet langer zin landlijnen aan te leggen. Haïti kan het eerste volledig draadloze ontwikkelingsland worden. En naast landbouw kan de internationale gemeenschap helpen om het toerisme te ontwikkelen. Of taksvrije exportzones opzetten zoals in Shanghai die producten vervaardigen voor naaste buur Amerika. Het parlement en presidentieel paleis moeten letterlijk én figuurlijk heropgebouwd worden met hulp van experts. En persoonlijk kan ik me geen beter land voorstellen om ‘one laptop per child' te introduceren.
12-12
Ik hoop dat het heruitvinden van Haïti een voorbeeld wordt van hoe collectieve emotie ook tot een positieve aardverschuiving kan leiden. Ondertussen kan u storten op 12-12. Doen. Tenslotte hebben we geen enkele verdienste aan het feit dat we hier in plaats van daar geboren zijn.
De Paradox van Parys verschijnt op vrijdag in De Standaard.
donderdag 14 januari 2010
Vind je dit interessant? Deel het met anderen.
