Paradox van Parys: Weg met het verleden
Gisteren heb ik een interessante middag doorgebracht met een aantal Vlaamse groeibedrijven. Stuk voor stuk sterke verhalen van Vlaamse ondernemers die elke dag in de modder ploeteren en daarbij mooie resultaten voorleggen. Mijn opdracht luidde om te grasduinen in de columns die ik de afgelopen jaren voor De Standaard had neergepend en de beste drie in een onderhoudend betoog gieten. En daarbij ontdekte ik iets wat ik zelf nog niet gezien had.
Back to the future
Dat is dat ons denkkader van vandaag nog grotendeels gestoeld is op dat van gisteren. Om meer precies te zijn, op dat van de industriële revolutie. Alsof we sindsdien ergens zijn blijven haperen. Als we onze samenleving willen moderniseren, moeten we af van die schatplichtigheid aan oude industriële paradigma's. De school, de overheid, de industrie en het bedrijf van morgen botsen op de ideeën van het verleden die het heden inspireren.
Scholen voor morgen
Neem nu de school van vandaag. Die is nog altijd grotendeels op lineaire kennisoverdracht gestoeld, netjes georganiseerd volgens geboortejaar. Maar dat is een industrieel idee dat dringend bij het tuinafval moet. Ons huidige systeem betekent dat hoe vroeger je op het jaar geboren wordt, hoe groter je voorsprong op je klasgenootjes is. Zo scoren kinderen uit het vierde leerjaar bijvoorbeeld beter op wiskundetests naarmate ze eerder op het jaar geboren zijn. Zo houden we een systeem in stand dat een selffulfilling prophecy wordt, waarbij een valse startdefinitie van succes leidt tot nieuw gedrag dat de originele, maar foutieve definitie doet uitkomen. Mieke Van Hecke, de directeur-generaal van het katholiek onderwijs, heeft het licht gezien en is ervoor te vinden klassen volgens het niveau van de leerling in te richten. Het basisdecreet onderwijs maakt dat mogelijk, maar weinig scholen zetten het om in de praktijk. De reden? Schrik van de ouders.
Nieuwe overheid
Onze overheid is in hetzelfde bedje ziek. We hebben het hier voor een keer niet over wat er wel en niet gefederaliseerd moet worden. Veel van onze regels zijn gebaseerd op ons oude industriële verleden. De negatieve vrijheid die Napoleon introduceerde in de bureaucratie, regeert nog altijd. Dat betekent dat iedereen een strikt afgelijnde verantwoordelijkheid heeft. Elke staatsbeambte wordt geacht zich daar ook strikt aan te houden. In een wereld in verandering waar niet alles zwart en wit is, is dat een probleem. Gelukkig zijn er ook heel wat mensen die bij de overheid werken die niet langer zo denken, maar die hebben het niet altijd gemakkelijk. In plaats van eenrichtingsverkeer zou er een echte dialoog tot stand moeten komen tussen burger en overheidsapparaat.
Creatieve industrie
De maakindustrie van vandaag is de creatieve industrie. Maar tot voor kort geloofde geen kat in het economisch potentieel van mode, design, muziek en een rist andere sectoren. Daar komt stilaan verandering in. Het uniek maken van een product door er betekenis en emotie aan toe te voegen, is immers een garantie op succes vandaag.
Minder managers, meer innovatie
Tot slot zijn ook veel van onze bedrijven blijven hangen in een tijdperk dat al lang voorbij is. Iedereen is ondertussen wel ergens manager van. Maar hoe meer lagen management, hoe minder innovatie. Dat komt omdat de basisbeginselen van management nog dateren uit de late negentiende eeuw en nog altijd sterk hiërarchisch geïnspireerd zijn. De twee wereldoorlogen, die een efficiënte inzet van mensen en middelen vereisten, hebben verder hun stempel gedrukt op die opvattingen. Terwijl we ook hier naar nieuwe modellen moeten zoeken die het potentieel van het ideeëntijdperk maximaal vatten en exploiteren.
De Paradox van Parys verschijnt op vrijdag in De Standaard.
vrijdag 24 juni 2011
Vind je dit interessant? Deel het met anderen.
Het artikel is een mooie samenvatting van het hindernissenparcours dat o.a. onze bedrijven en hun leiders moeten nemen om succesvol(ler) te zijn! De motor achter deze algehele inertie is de angst van het individu om te veranderen, in combinatie met zijn natuurlijke gemakzucht.
Een interview met Lieven Danneels van Televic in Vacature van vorig weekend, illustreert perfect de juistheid van de stelling op het terrein : “Vroeger gingen systemen tot 20 twintig jaar mee, nu is dat nog maximaal zeven jaar” en nog: “De Chinezen kunnen in de eerste plaats zeer kostenefficiënt werken en ze durven veel meer dan wij de zaken in vraag stellen en het ontwerp van een product of van een productieproces volledig omgooien.”
We zullen met zijn allen dus niet alleen in een hogere versnelling moeten schakelen, maar gebruik moeten maken van een andere soort versnellingsbak.
geschreven door .(JavaScript moet ingeschakeld zijn om dit email adres te bekijken) op vrijdag 24 juni 2011
Sadly so true…
Als docent aan een industriële hogeschool kan ik de ideeën uit dit stukje alleen maar volmondig bijtreden. Het is alleen nog veel erger.
Onderwijs fnuikt zelfs creativiteit. Onze huidige ingenieurs worden te veel opgeleid met de wiskunde als alom heiligmakend model en met een technologisch empirisme dat dateert uit de tijd van de eerste ruimtereizen.
Verbaal talent, doorzetting, verbeelding, fantasie, moed, ondernemingszin, empathie, zijn waarden die op vandaag minstens even belangrijk zijn en die in het onderwijs eerder taboe zijn.
Komt daarbij dat Europa als continent steeds dieper wegzakt op het economisch wereldtoneel. Elke vorm van ondernemen wordt hier bekeken als afwijkend van de norm. Er wordt hierdoor een aparte kaste gecreëerd die helaas te veel terug plooit op het eigen gelijk.
Wat moet ik mijn kinderen meegeven als waarden? Dat ze zich maar moeten laten syndiceren en staken van zodra er een tegenslag aankomt? Of vertel ik hen dat er elders op deze aardbol nog heel wat mensen dromen van een mooiere toekomst en daarvoor bereid zijn heel wat inspanningen te doen. Zoals onze voorvaderen dat ooit hier voor ons deden…
geschreven door .(JavaScript moet ingeschakeld zijn om dit email adres te bekijken) op vrijdag 24 juni 2011