Paradox van Parys: Terug naar de Kerktoren
Niets zo sterk als de roep van de roots. Vorig weekend vierden we de verjaardag van een vriend die met vrouw en kind in Londen woont. Hij doet iets met financiering voor een grote instelling, zij iets met marketing in een internationaal concern. Het was een verrassingsfeestje voor hem maar zij hadden de grootste verrassing voor ons, want tijdens de festiviteiten maakten ze hun nakende terugkeer naar het Vlaamse vaste land bekend. Na omzwervingen op drie eilanden - New York, Sydney en The City - had iedereen hen opgegeven als verloren voor het vaderland. De feestvierders waren dus verbaasd.
Ex-expat
Maar eigenlijk was dat geheel onterecht want bij nader inzien waren de helft van de aanwezigen ex-expats. Een van de vrienden had net een stek in Antwerpen gekocht na een baan in Londen. Een andere had zijn werk voor een milieu advies bedrijf in Oxford geruild voor een carrière in de vaderlandse politiek en weer een andere was op de terugweg van Dubai. Als ik snel tel, ken ik zo meer dan tien Vlaamse koppels die afgelopen tijd van heinde en verre naar Vlaanderen zijn terug gekeerd.
Elastische Vlaamse Klei
En omdat het nooit te vroeg is om van een trend te gewagen besloot ik dat hier meer aan de hand is dan puur toeval. De website van de FOD Economie geeft me gelijk. Het aantal Belgen dat sinds 1998 jaarlijks uit het buitenland naar huis keert stijgt exponentieel. De teller staat op meer dan 35.000 per jaar. Een evolutie die gelijke tred houdt met het aantal Belgen dat jaarlijks afscheid neemt en dat afklokt op meer dan 40.000 per jaar. In totaal wonen meer dan een half miljoen Belgen buiten de grenzen. De Vlaamse klei bestaat dus nog steeds, al is de nieuwe samenstelling een tikkeltje elastischer.
Odysseus
Landgenoten die liever hier dan daar het mooie weer maken zijn goed nieuws voor onze economie. Echte innovatie is vooral een verhaal van confrontatie van verschillende inzichten. En als je een tijdje in het buitenland hebt gewoond en gewerkt dan breng je nieuwe kennis mee naar hier. Dat heeft de Vlaamse regering een tijdje geleden ook ingezien. Ze heeft daarom het Odysseus programma in het leven geroepen om wetenschappelijk toptalent de weg naar Vlaanderen te doen vinden. Het programma zorgt ervoor dat wetenschappers onderzoek van wereldniveau kunnen doen in Vlaanderen en daarvoor tot anderhalf miljoen euro per jaar opstrijken. Wat blijkt? Meer dan de helft van de Odysseus-onderzoekers zijn Vlaamse verloren zonen.
Wat hebben wij dat anderen niet hebben?
Wat heeft Vlaanderen dan dat Californië, Canada en Canberra ontberen? Uit mijn eigen, geheel onwetenschappelijke, enquête blijkt: ouders en een goede sociale zekerheid. Zeg maar de krachten van de natuur en de zorgen van nonkeltje staat. Je moeder en vader drie straten in plaats van drie vluchten verwijderd is eens zo handig als je zelf klein grut in huis hebt. Een groep vrienden in je stad met wie je hetzelfde culturele kader deelt, is net iets persoonlijker dan een groep nieuwbakken kennissen met wie je een pagina op facebook deelt. En, zo blijkt, een lange afwezigheid doet ook verlangen naar onze sociale zekerheid. Want bijna gratis naar de dokter is in verre landen ook vaak een verre droom. En wat niemand zei, maar misschien ook wel speelt is dat je in Vlaanderen een grote vis in een kleine vijver kan zijn, terwijl je in het buitenland vaak een kleine vis in een ietwat grote vijver bent.
Persoonlijke heimat
Ikzelf ben gisterenavond nog even langs mijn persoonlijke heimat gelopen. Mijn moeder informeerde langs haar neus weg of wat ik in de krant schrijf elke week ergens uit afschrijf. En mijn vader had omstandige commentaar bij de wisselende kwaliteit van mijn stukjes. Niets zo heilzaam als in twee minuten met je twee voeten op de grond te worden gezet door de twee mensen die je eigenhandig op de wereld hebben gezet. Nu weet ik weer waarom ik ben teruggekeerd uit het buitenland.
De Paradox van Parys verschijnt op vrijdag in De Standaard.
donderdag 25 februari 2010
Vind je dit interessant? Deel het met anderen.
