Paradox van Parys: Is de Paus links?
Vorige week werd de publicatie van een belangrijk pauselijk document een weinig overschaduwd door de aardse herdenkings-plechtigheid van een zanger uit L.A. Het was speuren met een vergrootglas naar een bericht in de Vlaamse kranten. Dat zette de immer vranke Bisschop Léonard aan tot volgende bespiegeling in het Katholiek Nieuwsblad: 'Ten tijde van de idiote polemiek over het condoom vonden de Belgische volksvertegenwoordigers het nodig (...) de paus te veroordelen. Het voorwendsel was dat het woord van de paus extreem belangrijk is wegens zijn grote weerklank. En nu dit woord zich uit over grote vragen van wereldbelang (...) komt het ver achter Jackson, de G8, de fratsen van Berlusconi en de Ronde van Frankrijk!' Echt ongelijk geven kan je hem niet. Daarom, Monseigneur, vandaag een poging om de derde encycliek van deze paus onder de aandacht te brengen.
Copywriter
Caritas in Veritate, wat zoveel betekent als Liefde in Waarheid, laat het kerkelijk licht schijnen over onze economie en staat stil bij onderwerpen zoals innovatie en technologie. Interessant zou je denken. Al ga je best even zitten vooraleer je je tanden in de tekst zet die gefundenes fressen blijkt voor volleerde tekst exegeten. Geniet even mee. Hoofdstuk drie titelt ‘Broederschap, Economische Ontwikkeling en Burgerlijke Samenleving' en opent met een passage over de ervaring van de gave. De nadruk moet gelegd worden op ‘economische vormen gebaseerd op solidariteit' en er wordt aangegeven hoe ‘zowel de markt als de politiek mensen nodig heeft die openstaan voor wederzijdse gave'. Daarom doet de paus een beroep op een ‘nieuwe humanistische synthese'. Het document is gericht aan 1,1 miljard gelovigen en aan alle mensen van goede wil. Ik reken mezelf tot die laatste categorie maar verstaan doe ik dit niet. Mogen we Rome een copy writer suggereren?
Links of rechts?
De inhoud mag bij ons dan voor weinig opzien hebben gezorgd, in andere landen en in de blogosfeer is dat allerminst het geval. Bepaalde uitspraken hebben immers de indruk gewekt dat de paus globalisering afvalt in zijn encycliek en de kerk zonder pardon in de linkse hoek plaatst. Ondermeer volgende passages zouden daarop wijzen: ‘Zodra winst het uitsluitende doel wordt, verkregen door ondeugdelijke middelen en zonder oog hebbend voor het algemeen welzijn, dan kan winstbejag de welvaart vernietigen en armoede veroorzaken.' Maar ook volgende zinsnede zint vele linksgezinden: ‘De huidige economische crisis met zijn ernstige afwijkingen en misstanden vereist een geheel nieuw begrip van zakendoen,' samen met het feit dat de Heilige Vader pleit voor een ‘beschaving van de economie'.
De rechterzijde was er als de kippen bij om het tegendeel te bewijzen. Zo schrijft Benedictus XVI ook dat ‘blinde oppositie' tegen globalisering onverstandig is , omdat het de goede kanten van de groeiende wederzijdse afhankelijkheid over het hoofd ziet. De paus prijst ook de wereldhandel die miljarden mensen uit de armoede heeft getild en waarschuwt hij voor de gevaren van een alles omvattende welvaartsstaat. Een aantal conservatieven vindt dus dat de paus best economisch rechts is.
Innovatie
Het laatste hoofdstuk van de encycliek heet ‘De Ontwikkeling van Volken en Technologie'. In Rome zijn ze, zoals geweten, niet meteen grote aanhangers van alle vormen van vernieuwing. De kerk blijkt daarin te waarschuwen voor de ‘prometheïsche aanmatiging' van de mensheid die denkt ‘zichzelf te kunnen herscheppen door de ‘wonderen' van de techniek.' Want de ‘rede die alleen op de technologie vertrouwt is zonder het geloof ertoe veroordeeld zich te verliezen in de illusie van haar eigen almacht.' Niet alle mogelijke innovatie, is daarom ook wenselijk.
Conclusie
Interessant document om even bij stil te staan dus. Wat moet een mens daar nu van vinden? De helft begrijp je met gewoon Nederlands niet. De andere helft is interessant omdat ze zegt dat de mens een ethisch kader nodig heeft wanneer hij economische handelingen stelt. Maar dat wisten we eigenlijk al. Het had een stuk duidelijker en dus ook relevanter gekund. In elk geval is de conclusie: Benedictus XVI is niet links. En niet rechts. Een echte paus dus.
vrijdag 17 juli 2009
Vind je dit interessant? Deel het met anderen.
