Paradox van Parys: De vijand heet PowerPoint
'We zijn de vijand tegengekomen en we kennen zijn naam.' Dat waren de gevleugelde woorden van de Amerikaanse generaal die de troepen in Afghanistan aanvoert. Oef. Eindelijk uitzicht op een einde aan die verschrikkelijke oorlog. Na meer dan negen jaar vechten, bijna 7.000 doden en 171 miljard gespendeerde dollars weten we ten langen leste wie we aan het bekampen zijn. Het Amerikaanse leger zal mijn naïviteit vergeven, ik dacht dat we dat wisten vooraleer we oorlog verklaarden. 'De vijand,' vervolgde generaal McChrystal, 'heet PowerPoint.'
Afwachten
Aha. Niet meteen de tegenstander die ik in gedachten had, maar goed. Ik begon begrip te krijgen voor de arme man toen ik de slide bij deze column te zien had gekregen. Die moet de Amerikaanse strategie om te winnen in Afghanistan bevattelijk voorstellen. 'Wanneer we die slide verstaan, zullen we de oorlog gewonnen hebben,' zei McChrystal. Dat wordt voorlopig dus nog even wachten.
Het PP virus heeft het Amerikaanse leger trouwens behoorlijk in zijn greep, want junior officieren krijgen daar tegenwoordig de titel 'PowerPoint Ranger'. En in sommige units kan je de hoogst mogelijke medaille verdienen als je meer dan 2.000 presentaties hebt overleefd. Zou het toeval zijn dat de brigadiergeneraal die een formeel verbod uitvaardigde op PowerPoint-presentaties er ook in geslaagd is om de noordelijke Iraakse stad Tal Afar te bevrijden?
Onze jongens
Goede bronnen binnen het Belgische leger vertellen me dat ook onze jongens in hetzelfde bedje ziek zijn. Zelfs het weerbericht wordt in PowerPoint voorgesteld. Net zoals in het civiele leven is het bloedbad na een 45 minuten durende presentatie welhaast niet te overzien. Snurkende officieren en tot op het bot verveelde soldaten. Sommige mensen blijven er immers van overtuigd dat een overtuigende slide begint met tekst in de linkerbovenhoek en eindigt met tekst in de rechter benedenhoek.
Dikke vinger
Computerprogramma's beheersen ons leven, niet alleen dat van onze jongens. Toen vorige week donderdag de beurs in minder dan een half uur 10 procent van zijn waarde verloor, ontstond er chaos. De gigant Procter & Gamble zag in vier minuten tijd de helft van zijn beurswaarde wegsmelten. Het initiële foutje lag aan de dikke vinger van een CitiBank trader die, bij het plaatsen van een order, accidenteel op de 'b' van 'billion' of miljard had gedrukt in plaats van op de 'm' van 'million' of miljoen. Kan iedereen overkomen. Maar dat de paniek op de beurs zich zo snel verspreidde, lag aan een aantal computerprogramma's die automatisch aandelen verhandelen, op basis van de beurskoers.
Problemen in bullets
Voor alle duidelijkheid, technologie is een zegen. Er is te weinig plek in deze column om te documenteren hoe eenvoudiger en beter ons leven er uitziet door technologische vooruitgang. Maar die innovaties mogen ons niet in slaap wiegen. En wij mogen niet ten prooi vallen aan PowerPoint-denken. Niet alle problemen in de wereld kunnen worden samengevat in een aantal bullets en overzichtelijk worden gemaakt in een diagram. We kunnen niet blindelings vertrouwen op computerprogramma's om onze economie te sturen en op algoritmes om onze persoonlijke voorkeuren te sturen.
Kerkhof van onze kennis
Technologie is en blijft een hulpmiddel dat ons slimmer en niet dommer moet maken. Als we niet langer de moeite doen om iets te willen begrijpen dat langer duurt dan het bekijken van slides en als we vergeten op welke uitgangspunten software is gebaseerd, organiseren we het kerkhof van onze kennis. We mogen dus niet lui worden. Want er bestaat geen enkel substituut voor onze beste garantie op unieke oplossingen voor nieuwe uitdagingen: de kunst van het fris onafhankelijk denken.
De Paradox van Parys verschijnt op vrijdag in De Standaard.
vrijdag 14 mei 2010
Vind je dit interessant? Deel het met anderen.
