Opiniestuk in De Standaard 12 mei: Een Politieke Klimaatsverandering
Dat de politiek nog zo weinig vertrouwen krijgt, wijten enkele jonge politici aan de onwil van hun oudere collega's om samen te werken. Politiek moet geen clash van ego's zijn, maar een wisselwerking van uiteenlopende opvattingen. Daarom heb ik samen met een aantal jonge politici uit andere partijen dit stuk geschreven.
Verkiezingen zijn de hoogmis van elke democratie. Althans, dat zouden ze moeten zijn. In de aanloop naar de komende Vlaamse en Europese verkiezingen valt er niet veel te merken van een feeststemming. Nog geen 18procent van de Belgen vertrouwt volgens recent marktonderzoek zijn politici. Dat komt omdat het politieke bedrijf van vandaag de belangrijke maatschappelijke evolutie van gisteren heeft gemist: die van samenwerking.
Je hoeft geen politicoloog te zijn om te verklaren waarom 'de politiek' zo weinig krediet krijgt. Wat we de voorbije jaren te zien kregen was een weinig verheffend schouwspel. Het wederzijdse wantrouwen, het overlopen in alle richtingen en het gespin hebben de politiek in een conflictmodel gestort. Helaas gaat het zelden om een tegenstelling van ideeën. Wel om de botsing van ego's en partijtactiek, aangevuurd door de onverzadigbare mediamachine.
Dat samenwerken kan, zelfs in een hypercompetitieve omgeving als de politiek, bewijzen andere geledingen van onze maatschappij. In de concurrentiële wereld van het bedrijfsleven, bijvoorbeeld, heeft het mantra van samenwerking al lang zijn verdiensten bewezen. De tijd van de autoritaire baas die op zijn eentje de hele onderneming belichaamde is naar de prullenmand verwezen. Een visionaire ceo als Thomas Leysen weigerde een nominatie voor de prestigieuze onderscheiding 'Manager van het Jaar'. Reden: een bedrijf leiden is groepswerk en een dergelijke nominatie bekroont een individuele prestatie. Ook tussen bedrijven is open innovatie, samenwerken met concurrenten al lang het nieuwe ordewoord. Dat begrijpen zelfs de 'gezworen aartsvijanden' Microsoft en Linux.
Wij, jonge politici, zijn klaar om politiek te bedrijven zoals de rest van de maatschappij ons al lang voordoet: door samen te werken. Niet alleen om uit het institutionele drijfzand te geraken, maar ook als we de voorwaarden willen scheppen om jobs te creëren, ons onderwijs te moderniseren en Vlamingen aan te zetten tot vernieuwing. Elk politicus moet van zijn eiland af. Uitdagingen als duurzaamheid en innovatie kunnen niet langer door één vakminister worden opgelost; ze vereisen de inspanning van elke minister en een doorgedreven samenwerking in regeringsverband.
Wij willen de politieke klasse zijn die vandaag het heft flink in handen neemt. Door de nivellering van het politieke landschap zijn we, meer dan ooit, tot elkaar veroordeeld als we Vlaanderen in beweging willen zetten. Wij pleiten ervoor om terug te grijpen naar de essentie van het politieke spel: door de uitwisseling en botsing van ideeën komen tot duurzame oplossingen. Niet minder ideologie, maar méér ideologie. Politiek als bron van creativiteit en vice versa. Dit vereist politici die open staan voor de ander, hun eigen denkkader in vraag durven stellen en de moed hebben om bij te sturen. Politici die durven uitkomen voor hun mening, wars van de dictaten uit onze partijhoofdkwartieren. Het vereist ook politici die respectvol met elkaar omgaan, die opnieuw de ontmoeting met elkaar opzoeken, samenwerken en met open vizier in debat gaan want we mogen de intelligentie van onze kiezers niet onderschatten. Alleen zo kunnen we de politiek haar waardigheid en authenticiteit teruggeven.
Als we dan toch door de donkere tunnel moeten die de crisis is, laten we dan zorgen dat we uitkomen op een betere plek dan waar we vertrokken zijn. Om het met de woorden van een jonge president te zeggen: 'Vanaf vandaag moeten we ons herpakken, het stof van ons afschudden en opnieuw beginnen aan de opbouw van een vernieuwde samenleving. Deze strijd kunnen we natuurlijk niet alleen winnen. Elke burger, politicus, journalist en verenigingslid kan een steen in de rivier verleggen en een politieke klimaatsverandering op het getouw zetten.'
Lorin Parys (Open VLD), Theo Francken (N-VA), Peter Van Rompuy (CD&V), Isabelle van Laethem (LDD), Hermes Sanctorum (Groen!), Norah Karrouche (SP.A), Mohamed Ridouani (SLP).
http://www.standaard.be/Artikel/Detail.aspx?artikelId=O52A180H
dinsdag 12 mei 2009
Vind je dit interessant? Deel het met anderen.
Laten wij maar onmiddellijk beginnen met het slechte nieuws. Laten wij maar meteen met de deur in huis vallen. Het gaat niet goed met de Belgische politiek. Ik zou zelfs zeggen: het gaat bijzonder slecht met onze politiek. Achttien procent van alle Belgen heeft nog vertrouwen in de Belgische politici. Een grote meerderheid heeft het vertrouwen opgezegd. Vorig jaar daalde het vertrouwen in de Belgische politici met zeven procent. Dit jaar daalt het nog eens met twee procent. Het lijkt alsof de bodem nog niet bereikt is. Het lijkt alsof het nog slechter kan.
Alvorens ik verder ga, wil ik u toch even zeggen dat ik mijn vertrouwen in de politiek nog niet heb opgegeven. Optimisme drijft mij. Het geloof dat het ooit beter zal worden houdt mij overeind. Ooit zullen wij die donkere tunnel uitrijden en ons wentelen in het verhelderende licht van het bijna absolute vertrouwen. Maar nu is het nog even hel en verdoemenis.
Ondanks mijn nog niet aangetaste vertrouwen, kan ik het grote wantrouwen onder het Belgische publiek begrijpen. Ook ik ben kritisch. Bijzonder kritisch. Ook ik moet vaststellen dat jullie er een potje van maken. Jullie doen maar wat. Nooit maken jullie nog de afweging hoe bepaalde daden door de publieke opinie zullen gepercipieerd worden. Dat hebben wij nog maar eens kunnen ervaren in het bijzonder wansmakelijke moddergevecht tussen Open VLD en LDD. De drang en gedrevenheid om politieke tegenstanders een loer te draaien, maakt iedereen blind voor het politieke fatsoen. In de strijd om de grootste en de mooiste te zijn, lijkt alles wel toegestaan. Dat mensen ‘walgend’ wegkijken van dit schabouwelijke schouwspel mag niet verwonderen. Enkel de politici lijken dit jammer genoeg niet te beseffen. Zij doen maar voort.
Was het bij dit enkel voorval gebleven, wij zouden het nog kunnen beschouwen als een uitschuiver. Als een politiek ‘slippertje’. Maar het is geen uitschuiver. Jammer genoeg. Want jullie blijven maar verder stuntelen. Dat zien wij nu bij de lijstsamenstellingen. De manier waarop de lijsten worden samengesteld, getuigt wederom van weinig politiek fatsoen. Want wat moeten wij denken van de al te vlotte switch tussen de verschillende beleidsniveaus. Het mandaat van de kiezer stelt niks meer voor. Wat moeten wij denken van de kandidatuur van Yves Leterme? Van Freya Van den Bossche? Van Jean-Jacques De Gucht? Van Jean-Marie Dedecker? Van Bart De Wever? Van Geert Lambert? Zij zetelen allen in het federale parlement maar stellen zich zonder veel schroom kandidaat voor het Vlaamse niveau. Hun gegeven en verkregen mandaat gooien ze als een vodje papier in de vuilnismand. Hoe ernstig nemen zij hun parlementair werk? Maar zij staan niet alleen. Anderen stellen zich kandidaat maar verkondigen met veel flair dat zij een eventueel mandaat niet zullen opnemen. Het verfoeilijke spel met de opvolgers kan dan beginnen. Wie roept Dirk Sterckx of Frank Vanhecke ter verantwoording? Ongetwijfeld kan elkeen zijn redenen voor deze keuze voorleggen. Maar het zijn drogredenen. Drogredenen, die de ernst van het politieke bedrijf zwaar ondermijnen.
De democratie wordt door onze politici zelf niet meer ernstig genomen. Het politieke bedrijf is een gezelschapsspelletje geworden. Een spelletje, waarbij alles lijkt te draaien om strategie. Een spelletje, waarbij het woord ‘beleid’ een vervelend nevenproduct is.
Een andere bepalende factor in de negatieve beeldvorming is ongetwijfeld het huidige, gevoerde beleid. Of de afwezigheid van een beleid. Een eerste minister, die komt vertellen dat wij dienen te wachten tot na de verkiezingen van zeven juni, kan niet ernstig genomen worden. Dit kan misschien overkomen als een eerlijke en open biecht maar het kan geenszins aanvaard worden. Misschien is het noodzakelijk dat het politieke landschap wordt hertekend en heringericht maar nog noodzakelijker lijkt het mij dat er een beleid wordt gevoerd. Laat u niet gijzelen door het feit dat er nog maar eens verkiezingen staan te gebeuren. Voer beleid. Verdedig dat beleid. Voer oppositie. Formuleer alternatieven. Laten wij daarover debatteren. Laten wij de politieke keuzes centraal stellen in het verkiezingsdebat. Laten wij daarom het debat over politieke financiering en verloning ter zijde schuiven. Laat ons terugkeren naar de essentie.
Tot slot had ik graag nog gepleit voor het herstel van de rol van de politicus. Want die rol lijkt al te veel weggedeemsterd. Da partij heerst en overheerst. De politicus is slechts verworden tot een marionet. Een poppetje, veroordeeld tot enkel jaknikken. Stop de partijpolitieke marketing. Een partij moet zich verkopen via het eigen partijprogramma. Een partij moet zich verkopen vie geloofwaardig politiek personeel, dat enthousiasmerend de partijstandpunten kan vertolken. Een partij hoeft niet hip te zijn. Hoeft niet gehypet te worden. Een partij moet niet jong of cool zijn. Het is niet de verpakking dat telt. Wel de inhoud. Ook dit wordt door de hoge partijbonzen al te zeer over het hoofd gezien. Belangrijke dossiers worden herverpakt in goed in het oor liggende oneliners. Politieke thema’s worden hervertaald naar krachtige slogans, waarbij de nuance totaal verloren gaat. Vijf minuten politieke moed worden zo in werkelijkheid plots maanden en jaren. Herstel daarom het dictaat van de politiek. Laat uw mandatarissen wederom de eerste viool spelen. Verwijs de gemaatpakte marketeers naar daar waar zij thuishoren. Naar het bedrijfsleven. Laat hen terug pampers verkopen. Of wasproducten. Of andere nonsens. Voer terug politiek zoals het hoort. Een politiek, gebouwd op geloofwaardigheid en standvastigheid. Herstel het politieke engagement.
Ik heb nog steeds vertrouwen in de politiek. Mijn kritische ingesteldheid staat dat vertrouwen niet in de weg. Maar die kritische geest vertelt mij wel dat het anders moet. Dat het heel dringend heel anders moet.
geschreven door wim backx op dinsdag 12 mei 2009
Rudi - bedankt voor je reactie. Politieke macht kan en mag niet erfelijk zijn maar we moeten wel goed blijven beseffen dat wij het zijn die politici verkiezen. Als niemand de zonen en dochters van zag zitten, zouden ze niet verkozen geraken. Adam Smith, toch een onversaagde liberaal, zou in zijn boek The Wealth of Nations wel gepleit hebben vóór zo’n de overdracht van macht van vader op zoon, maar dat heb ik nog niet teruggevonden.
geschreven door .(JavaScript moet ingeschakeld zijn om dit email adres te bekijken) op woensdag 13 mei 2009
Wim - ben blij dat je ondanks je kritische bedenkingen toch je geloof in de politiek blijft houden. Want die is van ons allemaal. En kan dus beter. Alleen moeten er genoeg mensen met de juiste motivatie zin hebben om daar ook iets aan te veranderen.
geschreven door .(JavaScript moet ingeschakeld zijn om dit email adres te bekijken) op woensdag 13 mei 2009
Ik mis één element in jullie brief ... de impakt van de familicratie in de politiek. Jonge mensen voelen zich nog amper aangesproken omdat ze inzien dat ze kwasi kansloos zijn om effectief een bijdrage te kunnen leveren. Voor de gewijzigde kieswet konden lokale afdelingen hun eigen succesvolle kandidaten naar “Brussel” sturen en alzo beter de basis vertegenwoordigen. Nu trekken jonge dames en heren, net van school en met de juiste familienaam, het laken naar zich toe…
En het is niet zoals een slager of een beenhouwer: politiek macht kan niet erfelijk zijn in tegenstelling tot een klassiek beroep.
voor de rest: gefeliciteerd met jullie actie
geschreven door Rudi De Kerpel op dinsdag 12 mei 2009