New York Blues
New York City is mijn favoriete stad. De zon schijnt er deze week, maar de sfeer is er bedrukt. Vorige week paradeerden modellen nog op de catwalk voor de camera's van New York Fashion Week. Deze week wandelt de ene kartonnen doos na de andere het gebouw van investeringsbank Lehman Brothers buiten, voor het oog van tientallen reporters. Sinds 1850 en tot maandag was Lehman één van 's werelds meest prestigieuze financiële instellingen. Die kunnen we nu toevoegen aan het rijtje van Fannie Mae en Freddie Mac, Merril Lynch, Bear Sterns en AIG die allemaal hun geloof belijden in een nieuwsoortig financieel instrument: de CDO's. Geen enkele van die instellingen bestaat vandaag nog onder zijn huidige vorm en CDO's spelen een hoofdrol in hun ondergang. En dat doet de vraag rijzen: kan te veel innovatie je de das om doen?
In 2000 studeerde ik af van een Amerikaanse law school en ging ik als broekje aankloppen bij een Wall Street advocatenkantoor. Al gauw maakte ik daar kennis met de wondere wereld van de Collateralized Debt Obligations of kortweg CDO's. Dat zijn vrij vertaald bedrijven die schuldbewijzen uitgeven die op hun beurt gedekt worden door de inkomstenstroom van een aantal activa. Die activa konden de royalty's zijn van een artiest, maar waren meestal een stuk minder spannende hypotheekaflossingen van huiseigenaars. Een bende slimme mensen had zo een methode bedacht om schuld te verpakken, te verkopen en van de boeken te halen. En dat zorgde voor meer cash in ons financieel systeem. Meer dan 500 miljard dollar van dergelijke schuldbewijzen zijn ondertussen in omloop. Maar velen geven nu dit innovatief financieel product mee de schuld van de huidige financiële crisis.
Wat ging er mis? Financiële innovatie, gekoppeld aan boekhoudkundige spitsvondigheden, juridisch-technisch kunst- en vliegwerk en tax voordelen samen met een overenthousiast toekennen van leningen om zo meer geld te verdienen zijn de ingrediënten van een dodelijke cocktail gebleken. CDO's werden zo complex dat maar enkele mensen op het einde van de rit werkelijk begrepen welk risico ze namen. Het lijkt er dus op dat diensteninnovatie ook zijn grenzen heeft. Hoe virtueler een product wordt, hoe reëler het risico. Wanneer je niet langer de eenvoudige vraag kan beantwoorden hoe groot het gevaar op verlies is en wanneer dat zich dit kan voordoen, heb je een probleem. Op een bepaald moment zijn we met z'n allen vergeten die basisvragen te stellen bij het uitdenken van bijzonder ingewikkelde financiële producten. Met de gekende resultaten. Tegelijk is deze crisis een mooie illustratie dat er een beroep bestaat dat zich weinig moet aantrekken van de conjunctuur. Draait de wereldeconomie gesmeerd dan boomt het in het corporate departement van grote advocatenkantoren. Staan de economische knipperlichten op oranje dan draait het bankruptcy departement een verdieping lager op volle toeren. Enkele weken geleden innoveerde mijn oud kantoor met een nieuw departement onder de naam: Distressed Credit Markets Advisory.
Maar we hadden dit alles kunnen zien aankomen. De beurskoers valt volgens sommigen immers samen met de zoom van de rok. In de wilde jaren twintig zagen we voor het eerst blote vrouwenbenen en ging de beurs de hoogte in. In het zwarte jaar 1929 crashte de beurs na een modeseizoen met lange vrouwenrokken. De minirok doet in de jaren zestig zijn intrede samen met de bull market. De recessie in de jaren zeventig: langere rokken in de mode. De kapitalistische jaren tachtig van Ronald Reagan werden gevierd met opklimmende zomen. In de jaren 2000 verscheen Paris Hilton op het toneel met iets wat van ver op een rokje leek. De mode die vorige week tijdens de New York modeshows werd gedefileerd doet weinig goeds vermoeden: lange rokken die de enkels verbergen...
donderdag 18 september 2008
Vind je dit interessant? Deel het met anderen.
