Paradox van Parys: Verhit debat

Binnen twee weken verzamelt iedereen die iemand is in Kopenhagen. Obama, de Chinese premier en de bijna 200 man sterke Belgische delegatie. Daar zal het gaan over onze steeds warmer wordende wereld. Dat daar iets mee aan de hand is, weten we onderhand. Maar een hete planeet heeft niet alleen een stijgende zeespiegel, smeltende ijslagen en verzengende droogte in midden-Afrika tot gevolg. Het opwarmende klimaat leidt ook tot burgeroorlog, ondernemerschap, creatieve wiskunde en totaal nieuwe industrieën terwijl een echte oplossing misschien eenvoudiger is dan we vandaag denken.

Eerst de onverwachte resultaten van de opwarming van de aarde. Wist u dat er door de klimaatverandering meer burgeroorlogen in Afrika uitbreken? Een recente studie zegt dat voor elke stijging van de gemiddelde temperatuur met één graad Celsius, de kans op conflict in zuidelijk Afrika met de helft toeneemt. Omdat zo'n stijging tegen 2030 een feit zal zijn, zouden er tot 400,000 extra doden uit oorlog kunnen vallen. De temperatuur stijgt, de oogst verkleint, en de hongerigen nemen sneller de wapens op. Niet louter theorie, want sinds 1980 ontstonden er meer burgeroorlogen in relatief warmere jaren in Afrika.

Maar wist u ook dat een stijgende temperatuur een positief effect heeft op ondernemerschap? Zo bestaat er een Harvard onderzoek dat zegt dat er drie factoren zijn die een stad ondernemend maken. Een overvloed van kleine en onafhankelijke bedrijfjes, het aantal inwoners met een universiteitsdiploma, en de gemiddelde temperatuur in de maand januari. Uitleggen kan ik het niet, behalve dat je met cijfers werkelijk alles kunt bewijzen.

En dat werd vorige week nog maar eens bewezen door een hacker die het emailsysteem van een bekend klimaatonderzoeker kraakte en prompt een stroom berichten tussen onderzoekers op het web zette. Daaruit moest blijken dat op zijn minst een deeltje van de hype rond de opwarming van de aarde in de categorie marketing viel omdat wetenschappers politici tot actie wilden bewegen. Niet bepaald heilzaam voor de geloofwaardigheid van de boodschap. Ook China maakte gisteren een bepaald percentage bekend om CO² emissies terug te dringen. Alleen zeggen experts dat hun voorstel hoegenaamd niet neerkomt op een effectieve reductie.

En zoals met elke ramp, zijn er ook zij die er hun voordeel mee doen. Zeker gezien een warmere wereld voor flink wat nieuwe vetpotten heeft gezorgd. Overal ter wereld vindt de overheid dat zij moet beslissen welke nieuwe technologie ons best zal beschermen tegen een warmer klimaat. Dat leidt tot een nieuwe industrietak, die van de klimaatlobbyisten. Zij proberen elk individueel het beleid te overtuigen van de effectiviteit van hun specifieke oplossing. Zo is de windenergie lobby er in het Verenigd Koninkrijk in geslaagd om winst te maken door het najagen van een behoorlijke pot subsidies. Jammer genoeg zonder veel nieuwe windboerderijen als resultaat en met relatief klein effect op het milieu.

Ook bij ons loopt er één en ander fout. Het Rekenhof bracht zestien verschillende federale klimaatmaatregelen in kaart. Het Itinera Instituut ploos het rapport uit en onderstreepte dat het hof bijvoorbeeld niet kon achterhalen waarop de geschatte jaarlijkse CO² uitstoot verminderingen die elke maatregel moet opbrengen, gebaseerd zijn. Verder blijkt dat sommige fiscale gunstmaatregelen te herleiden zijn tot cadeaus voor de slimme belastingbetaler. En weinig effect resorteren op het milieu omdat een pak energiebesparende investeringen ook zonder die aanmoediging zouden uitgevoerd zijn.

Ik geloof eerder in de creativiteit van de wereldbevolking dan in het genie van de staat. Het zou slimmer zijn om de prijs van kooldioxide te verhogen en de markt antwoorden te laten formuleren die echt werken.

vrijdag 27 november 2009 - Geef je commentaar (0)

Vind je dit interessant? Deel het met anderen.

Paradox van Parys: De 00’s

We zijn er vroeg bij dit jaar en zetten nu al een boompje op over het eind van het jaar. Want eind 2009 is niet zomaar oudjaar, 31 december luidt het afscheid van een decenium in. En omdat we alles graag in hokjes steken, verzinnen we er dan ook graag een passende naam bij. En daar is haast bij, want we er resten ons nog maar een veertigtal dagen. En daar hebben we u voor nodig. Deze week rekenen we eens op uw creativiteit, beste lezer, om het voorbije decennium van een kort en krachtig dictum te voorzien.

Naming games
Om u op weg te helpen, hierbij enkele overpeinzingen. Let the naming games begin. We zijn dus op zoek naar een lezer van De Standaard die in een epithet de essentie van de voorbije tien jaar vat. Iedereen kent de Roaring Twenties met Art Deco, jazz en de crash van 1929. De Threadbare Thirties met de Grote Depressie, de Flying Forties met de oorlog en de wederopbouw, de Nifty Fifties met spectaculaire vooruitgang op vlak van innovatie en de Golden Sixties waar het iedereen voor de wind ging, om er maar een paar te noemen. Enfin, u begrijpt het concept. Als u wat succes wil hebben op het wereldtoneel met uw uitdrukking houdt u het best eenvoudig, kiest u voor het Engels en moet de boel rijmen. Dat is op zich al een hele klus want de wereld is het nog niet eens over of we het nu over de Teens, de Primes of de Naughties (nee, niet wat u denkt, wel van het Engels voor het getal nul) moeten hebben. Maar in feite geeft u dit enkel meer mogelijkheden, daar gaan we dus niet moeilijk over doen. Dat wat de vorm betreft. De inhoud ligt een tikkeltje moeilijker.

Innovatie
Want wat definieert de laatste tien jaar? Wordt dit het eerste decennium sinds de tweede Wereldoorlog waarin we zoveel over innovatie hebben gepraat zonder er op vooruit te gaan als samenleving? De Naugthies zijn van start gegaan met het uiteenspatten van de internet bubbel en de de instorting van de Twin Towers. Daarna kwamen de oorlogen in Irak en Afghanistan, de olieprijs die door het dak ging en beurskoersen die de kelder indoken terwijl de planeet opwarmde. Niet echt verkwikkend.

13,7 miljard
Maar we zagen ook Google, twitter en facebook opduiken. De iPod, de hybride auto, en de smartphone werden geboren. Boysbands en de CD stierven een zachte dood terwijl Harry Potter, Lord of the Rings en Pirates of the Caribbean cinemazalen en harten veroverden. De euro, Enron, het einde van Detroit en CDO's drukten hun onuitwisbare stempel op onze economie. En niet te vergeten, wetenschappers wisten het eindelijk zeker: ons universum is 13.7 miljard jaar oud. En 96% van dat universum is nog steeds een zwart gat.

Het Oosten
Er waren ook gebeurtenissen die we niet elke dag zien maar daarom niet minder ingrijpend de afgelopen tien jaar definieren. Volgens mij zijn de Primes ook het tijdperk dat wij irrelevanter werden en onze buren uit het Oosten performanter. De politieke en economische balans helde elke dag geruisloos een millimeter verder over naar het Oosten. Zoals we vorige week schreven heeft het vallen van de Muur ingrijpende gevolgen gehad dit tot op vandaag zichtbaar zijn. Er was vorige week geen Obama te bespeuren bij de twintigste verjaardag van het einde van de Koude Oorlog maar in Azie was het deze week moeilijk ontsnappen aan de Amerikaanse president. Op geopolitiek vlak vielen de dominostenen met het verdwijnen van de Muur tot in China. De Indiaanse professor Chelaney argumenteert dat Europa op 9 november 1989 vrijheid kreeg en Azië rijkdom. Sinds het vallen van de muur worden de wereldwijde politieke verhoudingen eerder door economische dan militaire macht bepaald. Wie het snelste groeit trekt het laken naar zich toe. Indië bijvoorbeeld zag zijn ruilhandel met de Sovjet Unie en andere Oost-Europese landen plots verdwijnen en zag een urgente nood aan koude cash verschijnen. Vele lege staatskoffers, een stevige financiële crisis en een grondige hervorming later, is het land begonnen aan een stevige opmars naar de positie van een economische supermacht. China zette sindsdien zijn politiek van economische openheid zonder schroom verder en pikte de plek van Rusland op het wereldtoneel in. Aziatische bedrijven kopen legendarische Europese merken op en zo wordt onze wereld elke dag een beetje meer oosters. Dat hoeft geen drama te zijn als we er de kansen van inzien.

2019
Laat ons, onder de kerstboom, ons dus plechtig voornemen om de volgende tien jaar uit onze sloffen te schieten. Wie weet hoeven we in 2019 dan onze hersenen niet zo te pijnigen over een gepast verbum voor het decennium. En kunnen we dan misschien opnieuw complexloos voor de Roaring Twenties kiezen. We verwachten uw suggesties ondertussen in ieder geval oneline, per email en per gele briefkaart. U kan er eeuwige roem mee winnen.

vrijdag 20 november 2009 - Geef je commentaar (0)

Vind je dit interessant? Deel het met anderen.

Paradox van Parys: De muur in ons hoofd

Ik ben gefascineerd door de val van de Berlijnse Muur. Een heel ander soort wereld, zo ver weg en toch heel dichtbij. Mijn vader vertelde me verhalen over hoe hij als student met de auto naar Oost-Europa was getrokken. En was vastgehouden aan de grensovergang. Waarom was niet meteen duidelijk. Wat ze wilden weten was dat na een paar uur in een kil achterafkamertje wel. Een geüniformeerd exemplaar van een staatsambtenaar legde mijn vader urenlang op de rooster over zijn geboortestad Mechelen. Hoe hoog was de Sint-Romboutstoren? Waar huisde Margaretha van York? En wie was Rembert Dodoens? De lui, die er niet voor terugdeinsden om hun eigen volk af te knallen als dat het communistische paradijs wilde ontvluchten, waren argwanend geworden over de nationaliteit van mijn pa. Aanleiding was een nietje in zijn paspoortfoto dat twee keer was aangebracht. De grenswachters van de brave new world verdachten hem er dus van een Ossie te zijn en zich als Belg uit te geven.

Leren van de DDR

En dan kom je al gauw bij die geweldige paradox van de muur die naar beneden is gehaald om dezelfde reden dat hij werd gebouwd: Oost-Duitsers te verhinderen naar het Westen te vluchten. Het communisme, de muur en de wereld die erachter lag, dienen als aandenken aan de aanblik van een maatschappij die zijn burgers verbiedt nieuwe ideeën te ontwikkelen, creatief te zijn en te ondernemen. Het is goed om daar nog eens aan te denken wanneer we vandaag de fouten in ons systeem zo duidelijk blootleggen. Ik ben dus geen fan van het vroegere Oostblok. En toch kunnen we iets opsteken van die Deutsche Demokratische Republik.

Helden

Niemand heeft immers beter de nood aan nationale helden ingezien dan Oost-Duitsland op zijn toppunt. In het land van de absolute gelijkheid was er niemand minder gelijk dan de sporthelden die de DDR, soms letterlijk, kweekte. De DDR is erin geslaagd om tijdens twintig jaar deelname aan de Olympische Spelen 110 gouden, zilveren en bronzen plakjes te verzamelen. Daarmee bekleedt ze de tiende plaats in de landenrangschikking. Wij, de Belgen, haalden op de vorige Spelen welgeteld twee medailles en in 110 jaar tijd minder dan 150 medailles.

Iedereen gelijk

Ons totaal onvermogen om nationale helden te vieren, zit daar voor iets tussen. Dat is niet erg verstandig van ons want nationale helden definiëren een natie. Ze doen een volk boven zichzelf uitstijgen en zenden een duidelijke boodschap naar het kleine grut dat niets onmogelijk is. Ironisch genoeg is onze boodschap vooral dat iedereen hier gelijk is, ook onze helden die net als iedereen achteraan in de rij mogen gaan staan. Yanina Wickmayer en Xavier Malisse moeten, zelfs na tegenovergesteld advies van de procureur, hun racket een jaar aan de haak hangen voor een administratieve fout. Daarmee laten we weer eens aan de rest van de wereld weten dat we de strengste van de klas zijn. Dat onze helden er niet van moeten dromen op een beetje inschikkelijkheid te rekenen. En dat we met de zeis klaarstaan bij elk hoofd dat boven het maaiveld uitsteekt. Twee voetbalploegen laten hun spelers vaccineren omdat ze vinden dat daar reden toe is. Het halve land staat op zijn kop.

Sloopwerk

Wat zegt dat over ons? Ik pleit dus voor een beetje meer ongelijkheid voor mensen die bovenmenselijke prestaties neerzetten en ons land meenemen naar ongekende hoogtes. Die meer doen om ons op de kaart te zetten dan een advertentiecampagne ooit zal vermogen. Alleen moeten we ons daarvoor bevrijden van het juk dat iedereen altijd gelijk wil maken. Omdat we daar heimelijk misschien wat Schadenfreude om hebben. Tijd dus om de muur in ons hoofd te slopen.

De Paradeox van Parys verschijnt op vrijdag in De Standaard.

vrijdag 13 november 2009 - Geef je commentaar (2)

Vind je dit interessant? Deel het met anderen.

Paradox van Parys: Busje komt zo

Help. Mijn verstand is te klein. Ik heb echt geprobeerd aandachtig naar de meneer van de socialistische vakbond te luisteren om te kijken of ik er ook maar een fragment van een goed argument in kon vinden om het land plat te leggen. Want bijna een half miljoen landgenoten heeft vandaag zijn plan moeten trekken omdat 900 spoorwegambtenaren mogelijks overgeplaatst worden. Ik zeg wel ‘mogelijks' want daarover is nog niets beslist, al is het wel al zeker dat het zonder loonverlies zou zijn. De vakbonden bij het spoor zijn van de onderhandelingstafel weggelopen omdat ze vinden dat ze te weinig informatie krijgen. Of net te veel. Of te veel verschillende informatie. Want ze hebben daar al zeker veertig keer over vergaderd. En toen waren ze het beu.

Nu, een beetje gek toch de reizigers gijzelen terwijl het conflict over de goederenafdeling gaat? Leest u even met mij mee wat de vakbondsleider daarover zei in een andere krant: "Het goederenvervoer platleggen? Dat gaat niet. We hebben dat één keer geprobeerd. Gevolg: tal van schadeclaims van privéfirma's die hetzelfde spoornet gebruiken." Pardon? Staat dat er echt? U gebruikt de weerloze pendelaar als pasmunt omdat het u anders te veel centen kost? Ik wil óók dat spoornet gebruiken. En ik doe u ook met plezier een schadeclaim aan uw broek.

Diezelfde vakbonden pretenderen solidair te zijn. Maar de vraag is met wie? Niet met de 400.000 werknemers die toevallig niet bij de spoorwegen werken maar er wel gebruik van maken om op hun werk te raken. Niet me hun vakbondsbroeders bij Opel Antwerpen, waar meer dan 3.000 mensen enkel kunnen dromen van overplaatsing. En waar vandaag geen enkele auto op de rails is gezet. En in ieder geval ook niet met de rest van Vlaanderen. Dat zit ondertussen in de file en in een diepe economische crisis en. Een ontwrichting van zijn personen- en goederenverkeer kan het missen als kiespijn. Het lijkt er dus op dat de bonden vooral solidair zijn met zichzelf. Solidariteit met enkel jezelf heeft een andere naam. Maar of de bonden zelfs daar in slagen is nog maar de vraag.

De spoorwegen opereren natuurlijk niet in het luchtledige. Als je de productiviteit van een spoorwegwerknemer berekent per verkochte kilometer vervoer dan is die vorig jaar met meer dan tien procent afgenomen. De lonen van de 37.000 NMBS mensen kosten dit jaar 2 miljard euro of 70% van het budget. Daar kan niets aan gedaan worden omdat het over statutair benoemd personeel gaat. Het is dus o.a. de klant die met hogere prijzen zal moeten opdraaien voor de hoge personeelskosten. En als bedankje krijgt diezelfde klant, bij het minste conflict tussen bonden en directie, ook nog eens de factuur gepresenteerd in de vorm van een staking. Sommige bonden willen er al een wekelijkse gewoonte van maken. Waarom ze niet gewoon de trein gratis laten rijden en zo hun bazen pijn doen terwijl ze de reizigers sparen, is een raadsel.

De houding van de bonden doet me denken aan die van Joëlle Milquet en haar collega's die uit een nostalgische voorliefde voor ons land denken er verstandig aan te doen om elke politieke toegeving te blokkeren. En zo ongewild hun geliefde België naar de afgrond richten. Binnenkort wordt de goederenmarkt immers vrij. Dan zal de concurrentie, die met veel minder mensen werkt, pas echt zijn effect laten voelen. En als B-Cargo daar niet klaar voor is omdat de kosten te hoog zijn en het personeelsbestand te groot, zou het gevolg wel eens het verlies van alle banen kunnen zijn.

Het ultieme argument van de bonden is dat er wel eens echt banen verloren zouden kunnen gaan bij de spoorwegen. Dat vrees ik ook. Maar ik heb het gisteren nog eens gecheckt bij de NMBS, elk jaar zijn ze daar van plan om ongeveer 2.000 extra mensen aan te nemen. En dat voor de volgende negen jaar. Met een beetje goede wil en training vind je dan toch plek voor mensen die elders weg moeten? Enfin, ik wacht voorlopig op mijn bus.

De Paradox van Parys verschijnt op vrijdag in De Standaard.

vrijdag 06 november 2009 - Geef je commentaar (0)

Vind je dit interessant? Deel het met anderen.

© Lorin Parys. - webdesign blau - Lorin Parys. RSS 2.0 - disclaimer en privacy