Iedereen slachtoffer!

Het statuut van slachtoffer blijkt een snel oprukkend fenomeen in ons land. Misschien moeten we denken aan een officiële erkenning. De economische malaise maakt schijnbaar tonnen slachtoffers. Want nu blijkt dat de banken niet alleen het slachtoffer zijn van de kredietcrisis, maar ook in het ootje genomen werden door een ordinaire oplichter. Ik voel een spontane golf van medelijden opwellen. En nu werd gisteren ook nog bekend dat sommige inwoners van de gemeente Herzele het slachtoffer zijn geworden van hun eigen schulden. Daar steekt de gemeente nu een stokje voor, dus probleem opgelost. Maar niets is wat het lijkt, want achter elk zelfverklaard slachtoffer gaat de echte klos schuil.

Een paar maanden geleden al werden de banken collectief ontslagen van hun verantwoordelijkheid. Dat ging zo. Gebukt onder de torenhoge financiële verplichtingen als gevolg van domme kredietbeslissingen, beslisten overheden wereldwijd biljoenen euro's weg te geven aan de banken. Zo werden de managers van deze giganten beloond, als slachtoffer van hun eigen ondoordachte en kortzichtige beleid. Kon je je leningen niet meer terugbetalen als bank? Geen probleem, even Washington bellen! Zo'n beleid zet niet aan om volgende keer iets meer doordacht te werk te gaan. Integendeel, zolang je er als sector maar voor zorgt dat de toestand hopeloos genoeg wordt, weet je dat je kan rekenen op de ambulanciers van de centrale banken. Het schaamlapje waarmee deze beloning werd vergoelijkt, heette dat anders het woord 'bankendomino' woord van het jaar zou geworden zijn. Met de totale ineenstorting van ons financiële systeem als gevolg. De kredietinstellingen die ons in deze financiële crisis hebben gestort, kregen zo recht op slachtofferhulp. Maar de echte pineuten zijn u en ik, de belastingbetaler die de rekening betaalt.

Nu blijkt dat vroeger gerespecteerde en gerenommeerde instellingen zoals BNP Paribas, HSBC en Royal Bank of Scotland miljarden euro's aan beleggingen kochten bij een ordinaire oplichter. Die producten verkochten ze vervolgens door aan hun eigen vermogende klanten. Bernard Madoff, ex-voorzitter van de Nasdaq beurs, zette een simpel piramidebeleggingssysteem op. De 'opbrengst' van je investering werd in feite doodleuk betaald met de inleg van een nieuwe klant onderaan de piramide. Die kaartenhandel stuikte in elkaar op het ogenblik dat er geen nieuwe klanten meer bij kwamen als gevolg van de kredietcrisis. De grote beleggingshuizen waren er in de media - en aan de telefoon bij hun grote klanten - als de kippen bij. Hun verhaal? Ze waren het slachtoffer van een geraffineerde oplichter. Maar is dat wel zo? Grote banken verdienen geld doordat ze met diepgaande analyses de beste fondsen selecteren voor hun klanten. Daar zijn ze grandioos in gefaald, maar wel voor betaald. Ze hebben dus advies verkocht aan hun klanten om Madoffs investeringen te kopen en hebben daar hopen geld mee verdiend, terwijl het hun klanten pakken geld heeft gekost. De echte slachtoffers zijn dus niet de banken, maar de beleggers die het werk van hun bankiers vertrouwden en nu miljarden kwijt zijn.

De verspreiding van dit virus dat het verantwoordelijkheidsgen diepgaand aantast, kon niet lang uitblijven. En kijk, gisteren had het duidelijk de gemeente Herzele geïnfecteerd. Daar deelt de burgemeester eindejaarscadeautjes uit. Iedereen die schulden heeft bij het OCMW, krijgt die kwijtgescholden. Wie kan daar tegen zijn, vroeg Annelies Beck zich af op Radio 1? Ik. Confucius had het in de zesde eeuw voor Christus al begrepen: 'Geef een man een vis en je voedt hem voor één dag. Leer de man vissen en je voedt hem levenslang.' Leer mensen hun budget beheren, maar beloon ze niet wanneer ze meer schulden aangaan dan ze kunnen betalen. De echte dupe is de brave burger die zijn schuld aan het OCMW vorige week heeft afbetaald. Om nog maar te zwijgen van de inwoners van Herzele die hun belastingen betalen.

Daarom een simpele oproep: als je het verknalt, geeft het dan gewoon toe. En laat ons stoppen met anderen de sigaar te maken door hen voor onze fouten te laten opdraaien.

donderdag 18 december 2008 - Geef je commentaar (0)

Vind je dit interessant? Deel het met anderen.

Please, No New New Deal!

Het is crisis en elke regering rukt zich de haren uit het hoofd om een krachtig antwoord te formuleren. Premier Leterme noemde dit de ergste recessie sinds de jaren dertig. En wanneer dat tijdperk geciteerd wordt, is een roep naar een New Deal nooit ver weg. De term bekt lekker en geeft de indruk dat het beleid doortastend optreedt. Een beetje zoals het Marshallplan ook in Wallonië een vlag is die een stevige relance moet dekken.

En dit idee leeft niet enkel bij ons. Aan de overkant van de plas vragen mensen zich luidop af of we binnenkort te maken krijgen met Franklin Delano Obama. President Franklin Delano Roosevelt was de vader van de New Deal. Hij is de geschiedenis ingegaan als de president die de Amerikaanse economie er weer bovenop heeft geholpen door een Keynesiaans investeringsprogramma op poten te zetten. Een pak overheidsuitgaven voor nieuwe wegen en scholen zou de economische motor weer op gang hebben getrokken. Maar de mythe dat de New Deal de werkloosheid wegwerkte en voor een heropleving zorgde, is even hardnekkig als onjuist. Dus onze politici zijn gewaarschuwd: de geschiedenisboeken tonen aan waarom een 'New New Deal' een slecht idee is.

Laten we beginnen met een paar positieve punten uit het historische plan te halen. Zo zijn er een aantal instellingen die uit de New Deal zijn voortgekomen die vandaag nog steeds bestaan. Een voorbeeld daarvan is de Amerikaanse beurswaakhond SEC -alhoewel die onder Bush meer weg had van een slapende poedel dan van een alerte pitbull. Ook de Amerikaanse ziekteverzekering en depositogarantie stammen uit die tijd. Maar terwijl de New Deal de crisis de wereld uit moest helpen, heeft het plan de recessie dieper, erger en langer gemaakt. Met investeringen in wegen, watervoorziening, scholen en elektriciteit dacht de president jobs te creëren. In werkelijkheid schiep hij een ramp. In 1936 verhoogde Roosevelt op de koop toe de belastingen. Het resultaat was een werkloosheid die weer steeg, van 14% tot 19% van de Amerikaanse bevolking in 1938. Op het einde van de New Deal zat 15% van de Amerikanen zonder job.

De echte heropleving van de Amerikaanse economie is te wijten aan de Tweede Wereldoorlog. In 1943 was plots minder dan 2procent van de Yankees werkloos en dat terwijl er 10miljoen werkende Amerikanen extra waren. Dat had te maken met de 12miljoen Amerikanen die in het leger dienden en de enorme vraag naar bevoorrading van de troepen. Het ironische is dat de Tweede Wereldoorlog eigenlijk een veel grotere New Deal betekende dan het plan van Roosevelt. Meer dan 40procent van het bnp ging immers naar oorlogsbestellingen en die kwamen grotendeels van de overheid. Nobelprijswinnaar Krugman zegt dat de New Deal niet faalde omdat het principe niet werkte, maar omdat er eenvoudigweg niet genoeg werd geïnvesteerd in overheidsprojecten. Bovendien was er een slechte afstemming tussen de regeringsniveaus. Terwijl de federale overheid investeerde, schroefden de lokale besturen massaal hun uitgaven terug. Klinkt bekend.

Wat is dan de les voor onze regeringen? Als een New Deal maar succesvol is als we 40procent van ons bnp door de overheid laten bestellen, dan is de conclusie duidelijk. Onze overheid heeft niet genoeg geld in kas om een dergelijke vraag te genereren. Alleen Europa kan zoiets. Dus moeten we er voor zorgen dat onze regeringen groen licht geven voor een aantal grote projecten die de privésector wil financieren. En een goede afstemming van het Europese, federale en regionale beleid kan ervoor zorgen dat de ene hand niet ongedaan maakt wat de andere doet.

donderdag 04 december 2008 - Geef je commentaar (0)

Vind je dit interessant? Deel het met anderen.

© Lorin Parys. - webdesign blau - Lorin Parys. RSS 2.0 - disclaimer en privacy